Periodiek onderzoek bij leerlingen

De school heeft inzicht in hoe het met leerlingen gaat rond welbevinden, op leerling-, klas- en schoolniveau. Om vroegtijdig te kunnen signaleren is het noodzakelijk om de sociaal-emotionele ontwikkeling van uw leerlingen te volgen. De sociaal-emotionele ontwikkeling is een dynamisch proces waarmee kinderen en jongeren de fundamentele levensvaardigheden verwerven die hen helpen bij het ontwikkelen van een persoonlijke identiteit, het opbouwen van relaties met anderen en het hanteren van verwachtingen van hun omgeving. Het leerplankader sport, bewegen en gezonde leefstijl heeft een overzicht ontwikkeld waarin staat wat er binnen een bepaalde leeftijdscategorie van een leerling op het gebied van sociaal-emotionele ontwikkeling verwacht mag worden. Het is hierbij belangrijk voor ogen te houden dat de beschrijving uitgaat van gemiddelden. Iedere leerling is uniek, dus niet elke leerling hoeft er op dat specifieke moment aan te voldoen.

Als school volgt u de sociaal-emotionele ontwikkeling van uw leerlingen via een leerlingvolgsysteem, bijvoorbeeld SCOL of ZIEN. Het is belangrijk dat u een volgsysteem kiest dat past bij uw school en waar de docenten goed mee uit de voeten kunnen. Kijk ook eens op de website van Testjeleefstijl.nl.

Lees meer over leerlingvolgsystemen.

Lees voor meer informatie en een afweging tussen leerlingvolgsystemen het document Overwegingen bij de keuze voor een leerlingvolgsysteem.

Middels onderzoeken, vragenlijsten en leerlingvolgsystemen wordt gemonitord hoe het staat met de gezondheid en het welbevinden van leerlingen, en worden mogelijke trends of risico’s in kaart gebracht. Waar nodig is er contact met de jeugdarts, jeugdverpleegkundige of maatschappelijk werker. Opvallend is de positieve benadering. Vaak ligt de focus op gedrag. Bij deze school benaderen ze kinderen met problemen niet als lastig, maar als een persoon die iets kan en iemand is. En wie iets niet goed doet, wordt geholpen om het anders te doen of proberen.

Schoolmedewerker getraind in signaleren

Schoolmedewerkers zijn getraind in het signaleren en bespreekbaar maken van problemen op het gebied van welbevinden bij leerlingen. Hierbij kan gedacht worden aan trainingen om pesten te herkennen en te onderscheiden van vergelijkbare gedragingen, het herkennen van angst en depressie bij jongeren, een gatekeeperstraining om wanhoop en zelfmoordgedachten beter te herkennen en bespreekbaar te durven maken of hantering van lastig en grensoverschrijdend gedrag. Het verschilt per school wat nodig is. Belangrijk is dat een school zich hiervan bewust is en regelmatig nadenkt en met het team bespreekt wat docenten nodig hebben op dit gebied.

Om vroegtijdig te kunnen signaleren of kinderen problemen ondervinden in hun sociaalemotionele ontwikkeling bestaat een Handleiding Signaleren  voor het primair onderwijs. Op termijn komt er een Handleiding Signaleren voor het voortgezet onderwijs.

Een vmboVoorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) -school besteedt systematisch aandacht aan welbevinden, er is veel individuele aandacht en begeleiding voor leerlingen én ze hebben een uitwijkmogelijkheid voor kinderen die vastlopen. Op deze school is dat een Time In-klas. Leerlingen die door gedrags- of leerproblemen niet meer kunnen meedraaien in hun eigen klas, krijgen hier gedurende 13 weken in een groep van maximaal 9 leerlingen van alle leeftijden en niveaus de rust, ruimte en persoonlijke begeleiding om later weer gewoon mee te draaien.

Koppeling met zorgteam

Als een leerling problemen heeft, op school of thuis, dan moeten (nieuwe) schoolmedewerkers weten wat ze moeten doen. Dit kan door in het zorgprotocol afspraken op te nemen over het signaleren van problemen, wie welke rol heeft in de beoordeling van (vermoedens van) problemen en wanneer welke hulp geboden wordt. Iedere school heeft een zorg- en adviesteam, of 'ZATZorg- en adviesteam (ZAT) Een zorg- en adviesteam is een multidisciplinair team, waarin professionals die zorg en ondersteuning bieden aan leerlingen en hun ouders, samenwerken met scholen om problemen van die leerlingen op te lossen. URL: http://www.zat.nl '. In deze zorg- en adviesteams werken professionals samen met scholen om problemen van kinderen en jongeren op te lossen. De professionals van het zorg- en adviesteam zijn bijvoorbeeld de schoolmaatschappelijk werker, de leerplichtambtenaar en de orthopedagoog. Natuurlijk is er ook een goede samenwerking met de jeugdgezondheidszorg nodig. Iedereen werkt zo goed mogelijk samen om leerlingen met complexe zorgvragen snel passende hulp te bieden.

Informatie, vragen en hulp leerlingen en ouders

De school informeert leerlingen en ouders bij wie ze terecht kunnen voor vragen/hulp rondom welbevinden en pakt signalen op. Stel iemand binnen de school aan als aanspreekpunt bij wie leerlingen en ouders terecht kunnen met problemen op het gebied van welbevinden. Om de drempel te verlagen kan het aanspreekpunt langs alle klassen gaan om zichzelf voor te stellen. Ook is het aan te raden informatie hierover op de schoolwebsite en het leerlingen- en ouderportaal te plaatsen. Bespreek standaard met ouders de sociaal emotionele ontwikkeling van hun kind, bijvoorbeeld tijdens rapportbesprekingen of 10 minutengesprekken.

Extra ondersteuning

Er is extra ondersteuning op het gebied van welbevinden voor leerlingen die dit nodig hebben. Hierbij kan men denken aan specifieke trainingen in verband met:

  • Faalangst
  • Assertiviteit vergroten
  • Versterken van zelfvertrouwen
  • Vergroten van weerbaarheid
  • Sociale vaardigheden vergroten
  • Signaleren van depressie
  • Gedragstraining

Maak zoveel mogelijk gebruik van een erkende interventie/training. Kijk in de zoektool met Gezonde School-activiteiten