Zijn er leerlingen die in hun directe omgeving te maken hebben met problemen rond roken of alcohol? Signaleert u op uw vso-school leerlingen met problematisch middelengebruik? Is dit onderdeel van gesprek in het zorgteam van uw school? Helpt uw school leerlingen en hun ouders en verzorgers bij vragen of problemen rondom verslavende middelen? Effectief werken aan het voorkomen van roken en alcohol- en drugsgebruik vraagt om goede signalering. Hoe pakt u dat aan?

Observeer en ga in gesprek

Door leerlingen te observeren en met hen en hun ouders in gesprek te gaan kunt u problemen of zorgen rond middelengebruik signaleren. Om uw vermoedens te bevestigen en om te zorgen dat signalen worden opgepakt, kunt u signalen delen met de interne specialisten bij u op school, zoals de gedragstherapeut. Denk hierbij ook aan de resultaten van het periodiek onderzoek van de jeugdgezondheidszorg of GGDGemeentelijke gezondheidsdienst . Zo krijgt u inzicht in de gezondheid van uw leerlingen en of er in hun directe omgeving problemen zijn met roken, alcohol of drugsgebruik.

Train uw medewerkers

Zorg dat medewerkers adequaat kunnen reageren en ondersteuning kunnen bieden bij problemen rond roken, alcohol of drugs bij leerlingen. Bied hen daarvoor trainingen aan. Zo leren ze signalen van roken en alcohol- en drugsgebruik te herkennen, het gesprek met leerlingen aan te gaan en probleemgebruikers te begeleiden naar verdere zorg. Trainingen op dit gebied worden gegeven door medewerkers van een GGD of instelling voor verslavingszorg. Vraag de preventiewerker op uw school naar het aanbod.

Maak afspraken over het bieden van hulp

Problemen of zorgen rond roken, alcohol en drugsgebruik kunnen op verschillende manieren worden gesignaleerd. Hoe zorgt u ervoor dat leerlingen die hulp nodig hebben, op tijd worden herkend? Welke hulp biedt u en hoe regelt u dit? Dit kunt u doen:

  • Zorg voor heldere afspraken en werkwijzen rond het bieden van hulp. Wat gebeurt er als een zorg of probleem rond roken of alcohol wordt gesignaleerd? Wie pakt de zorg op? Hoe en wanneer wordt een leerling verwezen en naar wie? Denk hierbij aan de rol van het zorgteam.
  • Maak afspraken met een instelling voor verslavingszorg, de GGD, de JGZJeugdgezondheidszorg, schoolmaatschappelijk werkers, sociale wijkteams of buurtteams, zodat leerlingen, ouders of verzorgers hulp en ondersteuning kunnen krijgen.
  • Leg de afspraken vast in een zorgprotocol en zorg ervoor dat alle schoolmedewerkers het protocol kennen. Laat een medewerker van de GGD of een instelling voor verslavingszorg helpen bij het opstellen van het protocol.

 

SO: Informeer leerlingen, ouders en verzorgers

Voor leerlingen, ouders en verzorgers is het belangrijk om te weten bij wie ze terechtkunnen met vragen of hulp rond roken en alcohol. Dit verkleint de kans dat problemen blijven bestaan of erger worden. Denk aan de zorgcoördinator, de vertrouwenspersoon of de mentor. Informeer leerlingen, ouders en verzorgers bijvoorbeeld via de website, een nieuwsbrief, de schoolgids, ouderavonden of gesprekken.