U bent hier

Werken aan Fysieke veiligheid

Twee jongens op schoolplein

In de dagelijkse praktijk is een ongeluk of incident niet altijd te voorkomen. De kans op een (bijna) ongeval op of rond school kunt u beperken door het opstellen van een schoolbreed veiligheidsbeleid. Door samen met leerlingen aandacht te besteden aan risico’s en veiligheid, creëert u op school een veiliger klimaat waar leerlingen tot in hun carrière op de arbeidsmarkt profijt van kunnen hebben.

Onder Fysieke veiligheid vallen: fysieke veiligheid (van het schoolgebouw, het schoolplein en tijdens praktijk- en gymlessen), verkeersveiligheid, brandveiligheid en gehoorveiligheid. Om de effectiviteit van de activiteiten op het thema Fysieke veiligheid te vergroten is het belangrijk om aan de volgende pijlers te werken:

  1. Gezondheidseducatie
  2. Fysieke en sociale omgeving
  3. Signaleren 
  4. Beleid 

Per pijler vindt u hieronder tips om hier mee aan de slag te gaan. Voor dit thema kunt u geen themacertificaat aanvragen. 

1. Gezondheidseducatie

Door met leerlingen in de lessen aan de slag te gaan met thema’s  in relatie tot Fysieke veiligheid kunt u hun gedrag en vaardigheden positief beïnvloeden, waardoor bijvoorbeeld ongevallen kunnen worden voorkomen. Wat kunt u doen? Laat de leerlingen om de beurt een les uit één van de thema’s voorbereiden en bespreek de eventuele risico’s en maatregelen in de groep. Denk hierbij aan:

 

  • Veiligheid op het schoolplein (inrichting en gedrag)
  • Veiligheid tijdens gymlessen (inrichting en gedrag
  • Veiligheid tijdens werken in een praktijklokaal (inrichting, gereedschap en gedrag)
  • Verkeersveiligheid rondom de school
  • Brandveiligheid op school
  • Veilig omgaan met muziek op je koptelefoon
  • Gehoor beschermen tijdens feestjes

Het thema Fysieke veiligheid biedt activiteiten/ lespakketten voor scholen. Ga hiervoor naar de zoektool met Gezonde School-activiteiten VO voor diverse lesprogramma's over fysieke veiligheid. Hiervan hebben professionals uit de praktijk vastgesteld dat ze voldoen aan kwaliteitscriteria.

 

Wat kunnen leerlingen op hun leeftijd?

Het leerplankader Sport, bewegen en een gezonde leefstijl beschrijft voor diverse gezondheidsthema's wat leerlingen moeten weten, kunnen en doen. Gebruik dit leerplankader om uw eigen leerplan te structureren en daar keuzes in te maken. En om te zien wat leerlingen moeten kunnen en weten op hun leeftijd rond het thema Fysieke veiligheid.

 

Voorbeeld lesprogramma: VO Veiligheidsmanager 

Met de VO Veiligheidsmanager kunnen scholen zelf een integraal veiligheidsbeleid opzetten en uitvoeren. Doel daarvan is het reduceren van risico’s op ongevallen en onveilige situaties en het creëren van een veilige omgeving voor scholieren en medewerkers.

 

 

 

 

Voorbeeld lesprogramma: oorcheck.nl

De website oorcheck.nl geeft jongeren vanaf 12 jaar informatie over de werking van het gehoor en het voorkomen van gehoorschade. Door zelf een hoortest te doen en andere risicotesten krijgen jongeren inzicht in hun gehoor en luistergedrag. Voor de eerste twee klassen van het vo is gratis lesmateriaal beschikbaar.

 

 

 

2. Fysieke en sociale omgeving

1. Fysieke omgeving

Veiligheid is een wisselwerking tussen de omgeving en het gedrag van de leerlingen en medewerkers. Wat kunt u doen?

  • Betrek andere partijen zowel binnen als buiten de school bij het veiligheidsbeleid van de school. Denk naast de eigen medewerkers aan: MR, ouders, schoolbestuur, brandweer, GGD en gemeente.
  • Zorg dat er op school altijd iemand aanwezig is met een EHBO diploma en dat voor iedereen bekend is wie dit is.
  • Denk aan een veilig geluidsniveau. Volgens arbo-wetgeving zijn maatregelen nodig bij geluidsniveaus van meer dan 80 dB. Zorg daarom voor goede akoestiek in gymzalen en praktijklokalen, en zo nodig voor gehoorbescherming.
  • Zorg voor een veilig geluidsvolume tijdens schoolfeesten. Houd het volume tijdens feestjes op maximaal 88 decibel (dB). Stel ook gehoorbescherming ter beschikking.
  • Zorg voor een veilige fietsstalling. Let er op dat de aanfietsroutes de looproutes niet doorkruisen op het terrein en let op oversteekplaatsen.
  • Zorg dat duidelijk is waar leerkrachten en leerlingen wel en niet kunnen parkeren.

Tips

  • Leerlingen kunnen zelf een gratis decibelapp downloaden om geluiden te meten, bijvoorbeeld tijdens een schoolfeest.

Maak de omgeving veilig door:

  • Fysieke aanpassingen aan te brengen in de omgeving. Bijvoorbeeld door ramen te beveiligen, nooduitgang vrij te laten, ruimtes overzichtelijk in te delen.
  • Te zorgen voor stevige stoelen, anti slip op een gladde traptrede.
  • Natte plekken op de vloer direct droog te maken.

2. Sociale omgeving en ouderbetrokkenheid

Wat kunt u doen?

  • Betrek de ouders (bijvoorbeeld via de ouderraad/ medezeggenschapsraad) bij het vaststellen van de gedragsregels. Laat hen input leveren (bijvoorbeeld door middel van een ouderavond).
  • Informeer ouders in uw nieuwsbrief, de schoolgids of tijdens een voorlichtingsavond over het veiligheidsbeleid van de school. Betrek eventueel ouders die werkzaam zijn op dat gebied bij een les over veiligheid.
  • De rol van veiligheidscoördinator kan eventueel worden ingevuld door een tandemconstructie van ouder en leerkracht.

3. Signaleren

Wat kunt u doen?

  • Breng in kaart welke risico’s er in het schoolgebouw en op het schoolplein zijn waardoor leerlingen letsel op kunnen lopen (periodiek en jaarlijks).
  • Loop samen met medewerkers het gebouw door als het bijvoorbeeld extra druk is. Denk hier aan een ‘piekmoment’ zoals de binnenkomst van de leerlingen en de pauzes.
  • Benoem ieder jaar naar aanleiding van de risico-inventarisatie de acties die nodig zijn om de kans op risico’s te verkleinen, want elk gebouw en elke omgeving, nieuw of oud, verandert voortdurend.
  • Registreer alle ongevallen en bijna-ongevallen met een registratiesysteem. Zo brengt u onvermoede gevaarlijke situaties aan het licht. Neem maatregelen om die situaties in de toekomst te voorkomen.
  • Registreer het aantal gevallen van gehoorschade; neem bijvoorbeeld jaarlijks een gehoortest af (zoals de online Oorcheck) en houd bij hoeveel leerlingen na een schoolfeest gehoorklachten hebben.
  • Check de brandveiligheid, gehoorveiligheid, verkeersveiligheid en de risico’s tijdens de gymles (inclusief de onderhoudsstaat van de materialen).
  • Doe 1-2 keer per jaar een ontruimingsoefening en gebruik de resultaten voor verbetering van uw veiligheidsbeleid.

Tips

  • Zet de VO Veiligheidsmanager in. Dit is een online hulpmiddel om de school en de omgeving veiliger te maken met een integrale aanpak.
  • Check de geluidsniveaus. U kunt dit in kaart te brengen door gebruik te maken van een decibelmeter (specificatie: type klasse II) of decibelapp.    

4. Beleid

Geef Fysieke veiligheid een structurele plek in het beleid van uw school. Bijvoorbeeld in een projectplan, schoolwerkplan, schoolgids, jaarkalender of meerjarenbeleidsplan. Beschrijf welke lespak(ket)ten u inzet en of er protocollen zijn. Communiceer de regels en afspraken binnen de school en met de ouders. 

 

Goed veiligheidsbeleid bevat de volgende stappen:

  • Zorg voor steun vanuit de directie.
  • Stel beleidsregels op voor omgang met risico’s en veiligheid en leg die vast in een duidelijk en inzichtelijk beleidsplan.
  • Laat ouders en leerlingen duidelijk weten hoe de regels n.a.v. dat beleid er uit zien.
  • Stel een veiligheidscoördinator aan. Deze kan veiligheid integreren in het schoolbeleid.
  • Zorg dat het beleid ‘levend’ blijft door regelmatige evaluaties en bespreek het beleid met elkaar en met externe partijen (brandweer, gemeente, GGD).
  • Maak een actieplan zodat ook echt stappen ten aanzien van veiligheid worden genomen. Monitor op vaste tijden én bij calamiteiten hoe het gaat met de voortgang van het actieplan. Bespreek dit steeds met uw schoolteam.
  • Stel huisregels op om veilig gedrag te stimuleren.

Het thema Fysieke veiligheid biedt activiteiten/ lespakketten voor scholen. Ga hiervoor naar de zoektool met Gezonde School-activiteiten voor diverse lesprogramma's over Fysieke veiligheid. Hiervan hebben professionals uit de praktijk vastgesteld dat ze voldoen aan kwaliteitscriteria.

Meer informatie

De Arbowet is van toepassing op werkgevers en werknemers. Hierin wordt een groot aantal verplichtingen beschreven van: 

  • de werkgever met betrekking tot de zorg voor de arbeidsomstandigheden
  • de werknemer met betrekking op het juiste gebruik van arbeids- en persoonlijke beschermingsmiddelen, het direct melden van gevaarlijke situaties, etcetera.

Informatie over de wettelijke eisen en ondersteuning op het gebied van ‘veiligheid’ (tips en aanbevelingen, praktijkverhalen, instrumenten etc.) is te vinden bij Voion.

Ondersteuning

De Gezonde School-adviseur van uw regionale GGD kan u helpen bij de uitvoering van activiteiten rond het thema Fysieke veiligheid.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer