U bent hier

Werken aan Welbevinden

Foto leerkracht in gesprek met leerlingen

Om te kunnen leren, talenten te ontwikkelen en op te groeien tot gezonde volwassenen is het van belang dat leerlingen zich prettig voelen op school. Belangrijk is dat ze de ruimte krijgen zich te ontwikkelen, fouten te maken en daarvoor verantwoordelijkheid te nemen. Leerlingen die zich verbonden voelen met school en over betere sociale en emotionele vaardigheden beschikken, zijn meer gemotiveerd om te leren en halen vaak betere cijfers op school.

Om de effectiviteit van de activiteiten die u op het thema Welbevinden gaat uitvoeren te vergroten is het belangrijk om voor dit thema te werken via de volgende pijlers:

  1. Gezondheidseducatie
  2. Sociale omgeving/ ouderbetrokkenheid
  3. Signaleren
  4. Beleid

Voor ieder van deze pijlers van de Gezonde School vindt u hieronder een beschrijving. Wilt u voor het thema Welbevinden laten zien dat u voldoet aan al deze pijlers en daarmee ‘integraal’ werkt aan gezondheidsbevordering, dan kunt u het themacertificaat Welbevinden van het vignet Gezonde School aanvragen.

1. Gezondheidseducatie

Criterium om het vignet te behalen

De school heeft een preventieve en school brede aanpak op het gebied van welbevinden, gericht op leerlingen.

Tips

  • Ga naar het overzicht met Gezonde School-activiteiten voor het vinden van lesprogramma’s. Professionals uit de praktijk stelden vast dat deze programma’s voldoen aan een aantal kwaliteitscriteria. 
  • Train de docenten en mentoren op het gebied van welbevinden en het bevorderen van een positief schoolklimaat.

Wat kunnen leerlingen op hun leeftijd?

Het leerplankader 'sport, bewegen en een gezonde leefstijl' beschrijft voor diverse gezondheidsthema's wat leerlingen moeten weten, kunnen en doen. Gebruik dit leerplankader om uw eigen leerplan te structureren, keuzes te maken en om te zien wat leerlingen moeten kunnen en weten op hun leeftijd rond het thema Welbevinden.

 

Voorbeeld: Vermindering conflicten 

Basisschool De Griffel uit Almelo: 'Als kinderen niet gezond zijn en niet lekker in hun vel zitten, dan komt er geen kennis binnen'. Daarom gebruiken ze het Programma Alternatieve Denkstrategieën. 'We hopen dat conflicten daardoor afnemen' vertelt leerkracht Petra Beuvink. 'Leerkrachten kunnen zich dan concentreren op hun belangrijkste taak, lesgeven. Al is het voor kinderen natuurlijk ook heel belangrijk te leren hoe conflicten op te lossen'.   

2. Sociale omgeving/ ouderbetrokkenheid

Kinderen ontwikkelen zich het beste binnen een positief school klimaat en een goede sfeer in de klas. Het bevorderen van een gezonde sociaal-emotionele ontwikkeling bestaat uit een wisselwerking tussen de omgeving en het gedrag van de kinderen en medewerkers. Een positieve en ondersteunende houding, voorbeeldgedrag en verbindende relaties met leerlingen zijn hierbij sleutelwoorden.

 

Criteria om het vignet te behalen

  • De houding en vaardigheden van de leerkrachten kenmerken zich door positief pedagogisch handelen, een ondersteunende houding, voorbeeldgedrag en verbindende relaties met leerlingen.
  • De school betrekt de ouders van leerlingen als pedagogisch partner.

 

Tips

  • Betrek ouders bij de visie, het beleid en de regels op het gebied van welbevinden. Ga met ouders het gesprek aan over wat school en ouders op het gebied van welbevinden van elkaar kunnen verwachten. 
  • Geef informatie over dit onderwerp in de schoolgids of via de website, of tijdens een ouderbijeenkomst over een aan het thema gerelateerd onderwerp. Meer tips kunt u vinden op Welbevindenopschool.nl.

    3. Signaleren

    Bij een veilig en prettig klasse- en schoolklimaat gedijen leerlingen goed. Sommige leerlingen zijn kwetsbaarder dan anderen. Ze hebben een extra steuntje nodig om lekker in hun vel te zitten of om goed met hun leeftijdsgenootjes en met volwassenen om te gaan. Een goed signaleringssysteem is dan ook belangrijk om deze leerlingen de juiste ondersteuning te kunnen geven.

     

    Criterium om het vignet te behalen

    De medewerkers van de school signaleren en handelen effectief bij signalen van sociaal-emotionele problemen van leerlingen op individueel en op groepsniveau.

     

    Tips

    • Maak gebruik van een leerlingvolgsysteem voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen en formuleer indien nodig doelen en acties op basis van de uitkomsten van het volgsysteem.
    • Zorg dat u als leerkracht signalen van psychosociale problemen of ongewenst gedrag (zoals pesten) serieus neemt en spreek binnen het team af hoe u als leerkracht  handelt en wanneer en bij wie u hulp in kunt schakelen.
    • Stel een vertrouwens- of contactpersoon aan. Zicht op samenwerkingspartners is belangrijk. Stel een sociale kaart op. Lees meer over de sociale kaart

      Materialen

      Handleiding signaleren (Trimbos-instituut)

      4. Beleid

      Uw school heeft een gezamenlijke visie, kernwaarden en afspraken op het gebied van welbevinden. Medewerkers, leerlingen en ouders zijn bij de ontwikkeling en uitvoering hiervan betrokken. Daarnaast werkt de school continu en actief aan welbevinden, zodat het ingebed is in het pedagogisch handelen.

       

      Criteria om het vignet te behalen

      • De school heeft een gezamenlijk ontwikkelde en gekende visie, kernwaarden en afspraken op het gebied van welbevinden.
      • De school heeft inzicht in het welbevinden van leerlingen en medewerkers.
      • De school werkt continu en actief aan welbevinden, zodat het ingebed is in het pedagogisch handelen.

      Materialen

      Checklist welbevinden (Trimbos-instituut)

      Themacertificaat Welbevinden aanvragen

      Om het themacertificaat aan te vragen, vult u de vragenlijst in via het online aanvraagsysteem.
      Om u voor te bereiden op de gestelde vragen, kunt u hier de vragenlijst in pdf-versie alvast inzien. 

      Na het behalen van minimaal één themacertificaat mag uw school-locatie zich een Gezonde School noemen. Lees meer informatie over het vignet Gezonde School en bekijk het instructiefilmpje over het aanvraagproces.

      Vraag het themacertificaat aan

      De erkende Gezonde School-activiteiten en lespakketten vindt u in de zoektool met Gezonde School-activiteiten

      Meer informatie

      • Op Welbevindenopschool.nl (Trimbos-instituut) kunt u informatie en handvatten vinden met betrekking tot dit thema op het primair onderwijs.
      • Het Nederlands Jeugdinstituut is het landelijke kennisinstituut voor jeugd- en opvoedingsvraagstukken.
      • Op Opvoeden.nl vindt u informatie en tips over onderwerpen die te maken hebben met opvoeden en opgroeien.

      Ondersteuning

      De Gezonde School-adviseur van uw regionale GGD kan u helpen bij de uitvoering van activiteiten rond het thema Welbevinden.

      Ook gevonden

      Afdrukken:

      Via printer