U bent hier

Werken aan Roken en alcohol

Afbeelding van een leerkracht voor de klas

Om de effectiviteit van de activiteiten die u op het thema Roken en alcohol gaat uitvoeren te vergroten is het belangrijk om voor dit thema te werken via de volgende pijlers:

  1. Fysieke en sociale omgeving
  2. Signaleren
  3. Beleid

Voor ieder van deze pijlers van de Gezonde School vindt u hieronder een beschrijving. Wilt u voor het thema Roken en alcohol laten zien dat u voldoet aan al deze pijlers en daarmee ‘integraal’ werkt aan gezondheidsbevordering? Dan kunt u het themacertificaat Roken en alcohol van het vignet Gezonde School aanvragen.

Uit onderzoek is gebleken dat het onderdeel educatie in het basisonderwijs geen toegevoegde waarde heeft.

1. Fysieke en sociale omgeving

Roken en alcohol zijn schadelijk. Zeker voor kinderen. Hoe jonger kinderen beginnen met het gebruiken van tabak of alcohol, hoe groter de kans is dat zij later verslaafd raken. Daarom is het belangrijk dat kinderen zoveel mogelijk opgroeien in een middelenvrije omgeving.

 

1. Fysieke omgeving

Het is belangrijk om op school een alcohol- en rookvrije omgeving te stimuleren en ook zelf het goede voorbeeld te stellen. Dit kunt u bijvoorbeeld doen door:

  • Het instellen van een rookverbod (voor ouders en personeel) op het schoolplein. 
  • Niet roken in het zicht van leerlingen.
  • Personeel stimuleren niet te roken, in elk geval niet onder schooltijd.
  • Geen alcohol te drinken of te schenken tijdens schoolactiviteiten waarbij leerlingen aanwezig zijn.

Criterium om het vignet te halen

De school legt vast dat alle activiteiten die op of vanuit school worden georganiseerd, rook- en alcoholvrij zijn. Dit geldt dus bijvoorbeeld voor de kerstborrel, maar ook voor een schoolkamp of een ander schooluitje. De regels dienen te gelden voor zowel leerlingen, maar in het basisonderwijs met name voor personeel en ouders, zeker in het bijzijn van leerlingen.

 

Tips

Lees meer over hoe u aan de slag kunt met een rookvrij schoolterrein.

 

2. Sociale omgeving

Criteria om het vignet te behalen

  • De school communiceert jaarlijks met ouders over het thema Roken en alcohol (informeren over schoolbeleid, voorlichting, etcetera). Dit is vastgelegd in bijvoorbeeld het schoolplan van de school.

Tips

  • Informeer ouders via bijvoorbeeld een nieuwsbrief, de schoolgids of de website over de veranderingen die optreden wanneer hun kind naar de brugklas gaat en in de puberteit komt. Besteed daarbij aandacht aan zaken als weerbaarheid en groepsdruk. Op de basisschool hebben de leerlingen in de meeste gevallen een negatieve houding t.o.v. middelengebruik, maar dit kan snel veranderen wanneer zij naar het voortgezet onderwijs gaan.
  • Organiseer met andere partners in uw wijk (bijvoorbeeld een GGD) een ouderavond voor ouders van leerlingen in groep 8 over de veranderingen die gepaard gaan met de puberteit.
  • Wijs ouders op websites als www.hoepakjijdataan.nl, www.uwkindenalcohol.nl, www.uwkindenroken.nl en www.opvoeden.nl.

2. Signaleren en doorverwijzen

Zorg dat uw medewerkers de signalen bij leerlingen kunnen herkennen en dat zij een gesprek kunnen aangaan met de leerling en eventueel de ouder(s). 

 

Wat kunt u signaleren?    

  • Soms hebben leerlingen problemen door problematisch middelengebruik van de ouder(s) of elders in hun omgeving.
  • Een enkele keer gebruikt een leerling zelf al tabak of alcohol. Dan is het goed om een gesprek te hebben met de leerling en (eventueel) de ouders(s).

Zorg dat de school vaste contactpersonen heeft die hierbij kunnen ondersteunen. Dit kan iemand van een instelling voor verslavingszorg zijn, maar ook een school maatschappelijk werker, een jeugdarts van de GGD of een medewerker van een CJG.

3. Beleid en regelgeving

Voor een effectief rook- en alcoholbeleid is een goed beleid en handhaving daarvan essentieel.

 

Criteria om het vignet te behalen

  • De school legt vast dat het gehele schoolplein rookvrij is en dat dit geldt voor leerlingen, personeel en ouders.
  • De school legt vast dat dat de school tijdens schooltijd, evenementen en ouderavonden op school rook- en alcoholvrij is. Dit geldt voor zowel leerlingen als het personeel en ouders in het bijzijn van leerlingen. De school legt vast hoe ze het rook- en alcoholbeleid handhaaft.

Tips

  • Een rookvrij schoolterrein geeft het goede voorbeeld aan leerlingen en geeft een duidelijke norm aan. U kunt eventueel met bordjes aangeven dat het schoolgebouw en schoolplein rookvrij zijn.
  • U kunt er ook voor kiezen om alle evenementen en ouderavonden rook- en alcoholvrij te houden, ongeacht of er leerlingen bij aanwezig zijn. Hiermee geeft u het signaal af dat er geen uitzonderingen zijn. 
  • Bij handhaving kunt u denken aan: wie controleert de naleving van de regels? Wat gebeurt er bij overtreding van de regels? Hoe informeert de school nieuwe medewerkers en leerlingen over het rook- en alcoholbeleid?

Themacertificaat Roken en alcohol aanvragen

Om het themacertificaat Roken en alcohol aan te vragen, vult u de vragenlijst in via het online aanvraagsysteem.  Afbeelding themacertificaat aanvragen met externe link naar mijngezondeschool.nl  
Om u voor te bereiden op de gestelde vragen, kunt u de vragenlijst in pdf-versie alvast inzien.

Na het behalen van minimaal één themacertificaat mag uw school-locatie zich een Gezonde School noemen. Lees meer informatie over het vignet Gezonde School en bekijk het instructiefilmpje over het aanvraagproces.

Vraag het themacertificaat aan

De erkende Gezonde School-activiteiten en lespakketten vindt u in de zoektool met Gezonde School-activiteiten

Voorbeeld: lesidee let the twittergames begin!

Koen Steeman is leerkracht groep 7 op basisschool ‘t Startblok in Cuijk. Hij experimenteert in zijn klas met de mogelijkheden van sociale media. Zo heeft hij de twitterquiz bedacht! Laat leerlingen hun tablets & telefoons meenemen. Regel eventueel laptops voor leerlingen die dit niet hebben. De kinderen worden in groepjes verdeeld en krijgen vragen via de klassentwitter (in dit geval via @Startblokgroep7). Lees meer over de twitterquiz

Meer informatie

  • DGSG.nl (De gezonde school en genotmiddelen) van het Trimbos-instituut is voor scholen die aandacht willen schenken aan de preventie van alcohol, tabak en drugs.
  • Uwkindenalcohol.nl is een website voor ouders over de risico’s en gevolgen van alcoholgebruik door hun kinderen, inclusief tips en adviezen over hoe dit onderwerp aan te pakken in de opvoeding.
  • Uwkindenroken.nl is een website voor ouders over de risico’s en gevolgen van roken door hun kinderen, inclusief tips en adviezen over hoe dit onderwerp aan te pakken in de opvoeding.
  • Hoepakjijdataan.nl informeert ouders hoe zij hun opgroeiende kinderen kunnen helpen om weerbaar te  worden en goed om te gaan met verleidingen zoals Roken en Alcohol.
  • Opvoeden.nl geeft informatie en tips over allerlei onderwerpen die te maken hebben met opvoeden en opgroeien.

Ondersteuning 

De Gezonde School-adviseur van uw regionale GGD kan u helpen bij de uitvoering van activiteiten rond het thema Roken en alcohol.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer