Intro

Voor jongeren is het gebruik van middelen bijzonder schadelijk. Het puberbrein is nog in ontwikkeling en daardoor extra kwetsbaar. We weten dat hoe vroeger jongeren starten met middelen, hoe vaker ze blijven gebruiken en hoe groter de kans is op verslaving [1][2]. De meeste kinderen op het basisonderwijs hebben nog geen interesse in alcohol en roken. Voorlichting aan leerlingen lijkt dan ook niet nodig. De pijlers Beleid, Schoolomgeving en Signaleren zijn echter ook op het basisonderwijs onverminderd belangrijk.

Wat kan de school doen?

Uw school kan een belangrijke bijdrage leveren aan het uitstellen van de leeftijd waarop uw leerlingen beginnen met middelengebruik. Samen met ouders en opvoeders, die een belangrijke rol spelen in de middelenopvoeding van hun kind, kan de school helpen om het gebruik van middelen zo lang mogelijk uit te stellen of te voorkomen [3]. Het is belangrijk dat er heldere afspraken en regels zijn rondom alcohol- en tabakgebruik op uw school en dat deze voor iedereen - personeel, ouders, verzorgers, bezoekers en leerlingen - duidelijk zijn vastgelegd.

Uw Gezonde School adviseur van de GGDGemeentelijke gezondheidsdienst of uw regionale instelling voor verslavingszorg kan u adviseren en ondersteunen bij de uitvoering van de Gezonde School-aanpak op het thema Roken en alcohol. Ook kunt u de Gezonde School-adviseur vragen naar relevante gezondheidscijfers op school-, gemeente- of regioniveau.

De pijlers Signaleren, Schoolomgeving en Beleid laten zien wat u nog meer kunt doen en hoe effectiviteit van activiteiten op dit gebied vergroot kunnen worden. Uw Gezonde School adviseur van de GGD of uw regionale instelling voor verslavingszorg biedt daarbij ondersteuning en advies.

Tip! In plaats van specifieke aandacht voor roken en alcohol is het beter om de sociaal emotionele ontwikkeling van leerlingen te versterken. Het versterken van algemene vaardigheden, zoals zelfcontrole, probleemoplossende vaardigheden en sociale vaardigheden, heeft wel een preventief effect.

Deze  interventies richten zich niet op middelenpreventie, maar op onderliggende motieven voor eventueel problematisch gebruik op latere leeftijd. Lees voor meer informatie de pdf Richtlijnen verslavingspreventie binnen het onderwijs van Verslavingspreventie Nederland en Trimbos-instituut.

Themacertificaat Roken en alcohol aanvragen

Wilt u voor het thema laten zien dat u voldoet aan alle pijlers en daarmee ‘integraal’ werkt aan gezondheidsbevordering, dan kunt u het themacertificaat Roken en alcohol van het vignet Gezonde School aanvragen.

Om het themacertificaat aan te vragen, vult u de vragenlijst in via het online aanvraagsysteem. Om u voor te bereiden op de gestelde vragen, kunt u de vragenlijst in pdf-versie alvast inzien.

Na het behalen van minimaal één themacertificaat mag uw school-locatie zich een Gezonde School noemen. Lees meer informatie over het vignet Gezonde School en bekijk het instructiefilmpje over het aanvraagproces.

Knop om het themacertificaat aan te vragen

Handige links

  • Helder op school van het Trimbos-instituut is voor scholen die aandacht willen schenken aan de preventie van alcohol, tabak en drugs.
  • Alcoholinfo.nl is een website voor ouders over de risico’s en gevolgen van alcoholgebruik door hun kinderen, inclusief tips en adviezen over hoe dit onderwerp aan te pakken in de opvoeding.
  • Uwkindenroken.nl is een website voor ouders over de risico’s en gevolgen van roken door hun kinderen, inclusief tips en adviezen over hoe dit onderwerp aan te pakken in de opvoeding.
  • Hoepakjijdataan.nl informeert ouders hoe zij hun opgroeiende kinderen kunnen helpen om weerbaar te  worden en goed om te gaan met verleidingen zoals Roken en Alcohol.
  • Opvoeden.nl geeft informatie en tips over allerlei onderwerpen die te maken hebben met opvoeden en opgroeien.

Referenties en bronnen

Referenties en bronnen

  1. DeWit, D. J., Adlaf, E. M., Offord, D. R., & Ogborne, A. C. (2000). Age at first alcohol use: a risk factor for the development of alcohol disorders. American Journal of Psychiatry, 157(5), 745-750.
  2. Hanna, E. Z., Yi, H. -Y., Dufour, M. C., & Whitmore, C. C. (2001). The relationship of early onset regular smoking to alcohol use, depression, illicit drug use, and other risky behaviors during early adolescence: Results from the youth supplement to the Third National Health and Nutrition Examination Survey. Journal of Substance Abuse, 13, 265-282.
  3. Steinberg, L. (2007). Risk taking in adolescence: New perspectives from brain and behavioral science. Current directions in psychological science, 16(2), 55-59.