U bent hier

Wat kunt u doen op gezondheidsthema's?

Om aan de slag te gaan met gezonde leefstijl voor docenten en andere medewerkers is een weloverwogen keuze van gezondheidsthema's die voor deze doelgroep relevant zijn belangrijk. Hieronder een paar suggesties.

Bewegen

Volgens de Nederlandse Norm Gezond Bewegen zouden volwassenen vijf dagen per week tenminste dertig minuten matig intensief (bijvoorbeeld stevig wandelen) moeten bewegen.

Door de investering in sport en bewegen te combineren met informatie over een verantwoorde beoefening van sport en blessurepreventie, is ook het arbeidsverzuim door blessures sterk terug te brengen.

Meer informatie

Roken

Roken is een van de grootste gezondheidsrisico’s. Om collega’s die willen stoppen te helpen, is het zinvol dat de school kiest voor een actief anti-rookbeleid. Dat beleid werkt het beste als het breed gedragen wordt in de organisatie en als meerdere mensen zich hiervoor verantwoordelijk voelen. Een actief anti-rookbeleid ondersteunt de bewustwording op de werkvloer.

 

Roken en regelgeving

Een belangrijk hulpmiddel in het ontmoedigen van roken is de tabakswet. Een belangrijke regel daaruit is dat er niet mag worden gerookt op het werk. De werkgever is vrij om in rookruimtes te voorzien of rookpauzes toe te staan. Maar hij mag roken op het werk (en daarmee rookpauzes) ook verbieden. Steeds meer instanties pleiten voor een verbod op roken op het schoolplein. Bijna 70% van de vo-scholen staat positief tegenover een rookverbod, aldus een rapport van het Longfonds (2013).

Meer informatie

Alcohol

De Arbowet laat zien dat alcohol, drugs en medicijnen een onderdeel moeten zijn van de verplichte risico-inventarisatie in organisaties. Hoewel iedere volwassene – en dus ook een docent – zelf verantwoordelijk is voor zijn alcoholconsumptie, investeert een slimme werkgever in voorlichting en een passend alcoholbeleid. Dit schept duidelijkheid onder de medewerkers en is goed voor de organisatie als geheel. In een alcoholbeleid staan voorschriften over het gebruik van alcohol onder werktijd en vóór aanvang van het werk. Werkgevers kunnen onder bepaalde omstandigheden zelfs alcoholtesten laten uitvoeren. Maar voorkomen werkt natuurlijk beter. Daarom is het zinvol om medewerkers goed voor te lichten en leidinggevenden te trainen om tijdig problematisch alcoholgebruik te herkennen en eventueel taboedoorbrekende gesprekken te voeren.

Vanaf 1 januari 2014 is er een nieuwe wet en mag er alleen alcohol worden verkocht aan jongeren vanaf 18 jaar. Dit geldt voor alle soorten alcohol: sterke drank, maar ook voor bijvoorbeeld bier, wijn of mixdrankjes. Door op schoolfeesten ook geen alcohol te schenken aan leerlingen van 18 jaar en ouder en aan medewerkers, geeft de school het goede voorbeeld aan de jongere leerlingen.

Meer informatie

Voeding

Onder werktijd zijn er diverse eetmomenten: de lunch, tussendoortjes, traktaties van collega’s, et cetera. Die momenten zijn goede aangrijpingspunten voor het stimuleren van gezonde voeding en het voorkómen van overgewicht. Het samen opstellen van een traktatiebeleid is een mooie ingang om onderwijzend en ondersteunend personeel te stimuleren om ook onderling gezonde traktaties uit te delen.

Een persoonlijke benadering helpt medewerkers om gezond te eten. Denk aan een persoonlijke voedingscheck, dieetadvies en begeleiding door een diëtist. Andere zaken die de directie kan inzetten zijn bijvoorbeeld een groepsvoorlichting door een diëtist, voorlichtingsmateriaal over gezonde voeding en aandacht voor dit thema in het personeelsblad.

De Gezonde Schoolkantine (zie kader) wordt sterk gepromoot in Nederland. Dankzij de motie Vendrik is het streven om in 2015 alle schoolkantines omgevormd te hebben tot Gezonde schoolkantines.

 

Voorbeeld: De Gezonde Schoolkantine

Een Gezonde Schoolkantine bestaat voor minimaal 75% uit lekkere en gezonde producten uit de Schijf van Vijf (zoals fruit, broodjes, salades) en maximaal 25% niet-basisvoedingsmiddelen (snoep, snacks). Er is gekozen voor 75% basisproducten om een realistisch en motiverend doel te stellen. Hierbij is rekening gehouden met hoe het aanbod op veel scholen was. Scholen kunnen zelf het tempo bepalen waarin ze naar dit doel toe willen werken. Hoewel leerlingen de primaire doelgroep van deze interventie zijn, kan het invoeren van de Gezonde Schoolkantine op een vo-school ook een positief effect hebben op het voedingsgedrag van onderwijzend en ondersteunend personeel. Een aantal cateraars heeft zich toegelegd op het inrichten van gezonde schoolkantines.

Meer informatie vindt u op Voedingscentrum.nl.

Ontspanning

De hoge werkdruk is een van de belangrijkste aandachtspunten binnen het voortgezet onderwijs. Onderzoek toont aan dat vroegtijdige opsporing op psychische klachten en depressie, gevolgd door een aanbod van gecombineerde interventies, loont. Met de online Plezier in je werk test kunnen werknemers testen wat voor hen belangrijk is in een baan en of dat voldoende terugkomt in hun huidige werk.

In het Arbobesluit is een artikel (2.15) opgenomen over psychosociale belasting en maatregelen ter voorkoming en beperking hiervan. Hierin staat dat de werkgever verplicht is om het risico op psychosociale belasting zoveel mogelijk te beperken, maar ook om voorlichting over de stressbronnen en de geboden preventiemiddelen te geven. In het kader vindt u meer informatie over een Gezonde School-activiteit die helpt bij het mentaal fit houden van medewerkers die overbelast zijn geraakt.

 

Voorbeeld: Preventie van langdurig ziekteverzuim en depressie bij werknemers met een hoog risico

De interventie Preventie van langdurig ziekteverzuim en depressie heeft een tweeledig doel: ten eerste het voorkomen van langdurig ziekteverzuim en ten tweede het reduceren van depressieve klachten. Aangezien onderwijzend personeel een risicogroep is voor verzuim, kan deze effectief bewezen interventie zeer relevant zijn voor medewerkers in het onderwijs.

Meer informatie

Sociale veiligheid

De sociale veiligheid op school wordt bepaald door het aantal geweldsincidenten in en rondom de school, het gevoel van veiligheid, de tevredenheid met het schoolklimaat en het veiligheidsbeleid en de waardering hiervan door betrokkenen.

Uit de veiligheidsmonitor ‘Ontwikkeling van sociale veiligheid in het voortgezet (speciaal) onderwijs 2006-2010’ blijkt dat het in het voortgezet (speciaal) onderwijs in grote lijnen veilig is. Dit blijkt uit de gevoelens van veiligheid, de (geringe) mate van ongewenst sociaal gedrag, en de geringe aantallen incidenten en ervaringen als slachtoffer, dader of getuige met verschillende soorten geweld. Daarnaast geven de resultaten aan dat er op sociaal veiligheidsgebied nog wel het een en ander kan worden verbeterd.

Als het gaat om sociale veiligheid, speelt de onderwijsinspectie een belangrijke rol. Deze houdt toezicht op de sociale veiligheid van leerlingen en docenten. Ondanks het relatief positieve beeld uit de veiligheidsmonitor, worden vertrouwensinspecteurs worden nog altijd benaderd met klachten over grensoverschrijdend gedrag. Niet alleen van scholieren en medewerkers, maar ook van het management. In veel van de gemelde gevallen is het gevoel van veiligheid in het geding. Het is belangrijk dat een school aantasting van sociale veiligheid probeert te voorkomen. Een gedragscode voor de sociale omgang kan daarbij een belangrijke rol spelen.

Meer informatie vindt u op Sociale veiligheid en wegwijzerjeugdenveiligheid.nl.

Tip

Op de website van het Kenniscentrum Sport staat het BRAVO-kompas, met veel handige informatie over instrumenten en praktijkvoorbeelden voor gezondheidsbeleid. BRAVO staat voor de thema's bewegen, roken, alcohol, voeding en ontspanning. 

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer