U bent hier

Waarom aandacht voor Welbevinden?

  • De sociaal-emotionele ontwikkeling is de ontwikkeling van het gevoelsleven en gepast sociaal gedrag. Dat uit zich in:
    • zelfstandig oplossen van conflictsituaties;
    • het kunnen inleven in een ander;
    • omgaan met emoties van jezelf en anderen;
    • opbouwen van relaties en seksualiteit;
    • waarden en normen;
    • de ontwikkeling van zelfvertrouwen en weerbaarheid.
  • De puberteit is een belangrijke periode voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van jongeren tot evenwichtige volwassenen. Vrienden worden belangrijker en sociale vaardigheden, weerbaarheid en het zelfbeeld ontwikkelen zich sterk in deze fase. Jongeren zijn gevoelig voor de mening van anderen en het ‘ideaalbeeld’ dat in de media en videoclips wordt geschetst. Maar invloed van ouders en andere opvoeders blijft van belang ([1]).
  • Tieners hebben baat bij een ondersteunende schoolomgeving die duidelijke gedragsregels stelt, een klimaat schept waar pubers zich thuis en betrokken voelen en waar men met respect met elkaar omgaat. Leerlingen presteren beter op scholen waar een positief schoolklimaat heerst ([2]).
  • Bij pubers verlopen de lichamelijke, cognitieve, sociale en emotionele ontwikkeling niet in hetzelfde tempo. Tieners zien er volwassen uit, maar zijn emotioneel nog niet altijd stabiel. Ze hebben de neiging tot experimenteren en overzien niet altijd de consequenties van hun gedrag. Omdat tijdens deze (impuls)momenten de gedragsregulerende functies in de hersenen nog niet volledig ontwikkeld lijken te zijn, nemen pubers grotere risico’s dan volwassenen ([3], [4]).
  • Ongeveer 7% van de leerlingen in het voortgezet onderwijs is slachtoffer van pesten ([1]) en 10% is wel eens gepest op internet ([5]). Pestende en gepeste kinderen hebben vaak een achterstand op sociaal-emotioneel gebied. Hierdoor wordt het onderscheid tussen plagen en pesten niet altijd goed ingeschat en reageren pesters veelal meer met agressie en geweld dan andere kinderen. Daarnaast hebben klassen met hogere pestpercentages een negatiever oordeel over hun school, de sfeer in de klas en hun prestaties ([1]).
  • De sociaal-emotionele ontwikkeling hangt ook samen met de leefstijl van jongeren en de psychische gezondheid. Jongeren met emotionele en gedragsproblemen hebben vaker een ongezonde leefstijl (ongezond eten en weinig bewegen), een grotere kans om genotmiddelen te gebruiken en seksueel grensoverschrijdend gedrag te vertonen. Ongeveer 15% van leerlingen in het voortgezet onderwijs heeft last van emotionele en gedragsproblemen ([1]), waarbij sommige groepen extra kwetsbaar zijn. Denk aan kinderen die regelmatig gepest worden, kinderen van gescheiden ouders, kinderen van ouders in (v)echtscheiding, kinderen die een vorm van mishandeling meemaken en kinderen die in armoede opgroeien.

Lees meer over psychische problemen.

Onderwerpen welbevinden en sociale veiligheid om aan te werken op school

Jongeren ontwikkelen zich het best binnen een positief, ondersteunend schoolklimaat en een goede sfeer in de klas, het schoolplein en in de pauzes. Om dit te realiseren kunt u aan verschillende onderwerpen werken:

  • Het versterken van sociale vaardigheden.
  • Leren omgaan met groepsdruk en verleidingen.
  • Ontwikkelen van een positief zelfbeeld.
  • Signaleren van eerste tekenen van mogelijke problemen.
  • Hanteren van conflictsituaties.
  • Inzet van antipestprogramma's.
  • Aandacht voor concentratieproblemen.
  • Faalangst.
  • Mishandeling en misbruik.
  • Sociale angst en  sociaal isolement.
  • Omgaan met verdriet en rouw.
Referenties en bronnen

Referenties

  1. Van Dorsselaer S, De Looze M, Vermeulen-Smit E, De Roos S, Verdurmen J, TerBogt T. Gezondheid, welzijn en opvoeding van jongeren in Nederland. 2010.
  2. Bohlmeijer E, Bolier L, Westerhof G, Walburg JA. Handboek Positieve Psychologie . 2013.
  3. Crone E. Het puberende brein. 2008.
  4. Crone E, Dahl RE. Understanding adolescence as a period of social–affective engagement and goal flexibility. 2012.
  5. Een op tien jongeren gepest op internet.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer