U bent hier

Werken aan Welbevinden

Ouderen met jongeren op schoolplein

Tijdens de pubertijd ontwikkelen sociale vaardigheden, weerbaarheid en het zelfbeeld zich sterk. Jongeren zijn gevoelig voor de mening van anderen en het ‘ideaalbeeld’ dat de media en videoclips schetsen. De invloed van ouders en andere opvoeders blijft van belang. 

In de Wet Sociale veiligheid hebben schoolbesturen een vergaande inspanningsverplichting gekregen om een sociaal veilige schoolomgeving te realiseren. In de wet zijn de volgende drie verplichtingen vastgelegd:

  • De school voert een sociaal veiligheidsbeleid.
  • Er is op school een persoon met de volgende taken: coördinatie van beleid ten aanzien van pesten en aanspreekpunt in het kader van pesten.
  • Er is een monitoringsysteem m.b.t. de sociale veiligheid van leerlingen op school. Het monitoren gebeurt met een instrument dat een actueel beeld geeft.

Om de effectiviteit van de activiteiten op het thema Welbevinden te vergroten is het belangrijk om aan de volgende pijlers te werken:

  1. Gezondheidseducatie
  2. Fysieke en sociale omgeving
  3. Signaleren
  4. Beleid

Voor ieder van deze pijlers van de Gezonde School vindt u hieronder een beschrijving. Wilt u voor dit thema laten zien dat u voldoet aan al deze pijlers en daarmee ‘integraal’ werkt aan gezondheidsbevordering, dan kunt u het themacertificaat Welbevinden van het vignet Gezonde School aanvragen.

1. Gezondheidseducatie

Criterium om het vignet te behalen

  • De school heeft een preventieve en school brede aanpak op het gebied van welbevinden, gericht op leerlingen.

Tips

  • Ga naar het overzicht met Gezonde School-activiteiten voor het vinden van lesprogramma’s. Professionals uit de praktijk stelden vast dat deze programma’s voldoen aan een aantal kwaliteitscriteria. 
  • Train de docenten en mentoren op het gebied van welbevinden, sociale veiligheid en het omgaan met grensoverschrijdend gedrag.

Wat kunnen leerlingen op hun leeftijd?

Het leerplankader 'sport, bewegen en een gezonde leefstijl' beschrijft voor diverse gezondheidsthema's wat leerlingen moeten weten, kunnen en doen. Gebruik dit leerplankader om uw eigen leerplan te structureren, keuzes te maken en om te zien wat leerlingen moeten kunnen en weten op hun leeftijd rond het thema Welbevinden.

 

Voorbeeld: Veiligheid op sociale media 

Op het Kennemer College in Heemskerk maken ze kennis met de minder leuke kanten van sociale media. Lees het verhaal van Piet Blankendaal, teamleider leergang 3.

2. Fysieke en sociale omgeving

Tieners hebben baat bij een ondersteunende fysieke en sociale omgeving die duidelijke gedragsregels stelt, een klimaat schept waar pubers zich thuis en betrokken voelen en waar men met respect met elkaar omgaat.

 

1. Fysieke omgeving

 

Criteria om het vignet te behalen

  • De houding en vaardigheden van de docenten kenmerken zich door positief pedagogisch handelen, een ondersteunende houding, voorbeeldgedrag en verbindende relaties met leerlingen.
  • Binnen de school zijn de voorwaarden geschept en taken belegd op het gebied van psychosociaal welbevinden.
  • De school betrekt de ouders van leerlingen als pedagogisch partner.

Tips

  • Maak samen met leerlingen afspraken over hoe ze met elkaar willen omgaan.
  • Denk ook aan de fysieke omgeving van het schoolgebouw (goede studie- en pauzeplekken) en de organisatie van buitenschoolse activiteiten (zoals excursies).
  • Zoek voor informatie en ideeën samenwerking met partners zoals de GGD, CJG, sportverenigingen en culturele instellingen.

Materialen

2. Sociale omgeving/ouderbetrokkenheid

 

Criterium om het vignet te behalen

  • De school betrekt de ouders van leerlingen als pedagogisch partner. 

Tips

3. Signaleren

De wet Sociale Veiligheid stelt dat de school een monitoringsysteem heeft om de sociale veiligheid op school te monitoren.

 

Criterium om het vignet te behalen

  • De medewerkers van de school signaleren en handelen effectief bij signalen van psychosociale problemen van leerlingen en op groepsniveau. 

Tips

  • Onderzoek via de Jeugdmonitor, een schoolvragenlijst (SVL) of JGZ-spreekuren het sociaal-emotioneel welbevinden van leerlingen.
  • Een goede signalerings- en zorgstructuur bestaat minimaal uit een vertrouwenspersoon en een ZAT-team.
  • Besteed ook aandacht aan de gezondheid van uw medewerkers. Aan de hand van een Risico Inventarisatie & Evaluatie onderzoek of via een Preventief Medisch Onderzoek kunt u het welbevinden van de medewerkers op school nagaan.

Materialen

4. Beleid

Het werken aan welbevinden en sociale veiligheid is een actief en continu proces. Het is niet alleen belangrijk afspraken vast te leggen in het beleid. Het voeren van sociaal veiligheidsbeleid is sinds 2015 ook een wettelijke plicht.

 

Criteria om het vignet te behalen

  • De school heeft een gezamenlijk ontwikkelde en gekende visie, kernwaarden en afspraken op het gebied van welbevinden.
  • De school heeft inzicht in het welbevinden van leerlingen en medewerkers.
  • De school werkt continu en actief aan welbevinden, zodat het ingebed is in het pedagogisch handelen van de school.

Tips

  • Maak voor zowel docenten , leerlingen als ouders een duidelijk zorgplan waarin staat wie betrokken is bij welke zorg en welke acties volgen op welke zorg.
  • Stel protocollen vast om specifieke problemen te voorkomen, zoals een pestprotocol.

Materialen

Themacertificaat Welbevinden en sociale veiligheid aanvragen

Om het themacertificaat aan te vragen, vult u de vragenlijst in via het online aanvraagsysteem. Om u voor te bereiden op de gestelde vragen, kunt u de vragenlijst in pdf-versie alvast inzien. Na het behalen van minimaal één themacertificaat mag uw school-locatie zich een Gezonde School noemen. Lees meer informatie over het vignet Gezonde School en bekijk het instructiefilmpje over het aanvraagproces.

Vraag het themacertificaat aan

De erkende Gezonde School-activiteiten en lespakketten vindt u in de zoektool met Gezonde School-activiteiten

Meer informatie

Ondersteuning 

De Gezonde School-adviseur van uw regionale GGD kan u helpen bij de uitvoering van activiteiten rond het thema Welbevinden en sociale veiligheid.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer