U bent hier

Werken aan Welbevinden

Ouderen met jongeren op schoolplein

Om te kunnen leren, talenten te ontwikkelen en op te groeien tot gezonde volwassenen is het van belang dat leerlingen zich prettig voelen op school. Belangrijk is dat ze de ruimte krijgen zich te ontwikkelen, fouten te maken en daarvoor verantwoordelijkheid te nemen. Scholieren die zich verbonden voelen met school en over betere sociale en emotionele vaardigheden beschikken, zijn meer gemotiveerd om te leren en halen vaak betere cijfers op school. Tijdens de pubertijd ontwikkelen sociale vaardigheden, weerbaarheid en het zelfbeeld zich sterk. Jongeren zijn gevoelig voor de mening van anderen en het ‘ideaalbeeld’ dat de media en videoclips schetsen. De invloed van ouders en andere opvoeders blijft van belang. 

Om de effectiviteit van de activiteiten op het thema Welbevinden te vergroten is het belangrijk om aan de volgende pijlers te werken:

  1. Gezondheidseducatie
  2. Sociale omgeving/ ouderbetrokkenheid
  3. Signaleren
  4. Beleid

Voor ieder van deze pijlers van de Gezonde School vindt u hieronder een beschrijving. Wilt u voor dit thema laten zien dat u voldoet aan al deze pijlers en daarmee ‘integraal’ werkt aan gezondheidsbevordering, dan kunt u het themacertificaat Welbevinden van het vignet Gezonde School aanvragen.

1. Gezondheidseducatie

Criterium om het vignet te behalen

De school heeft een preventieve en school brede aanpak op het gebied van welbevinden, gericht op leerlingen.

 

Tips

  • Ga naar het overzicht met Gezonde School-activiteiten voor het vinden van lesprogramma’s. Professionals uit de praktijk stelden vast dat deze programma’s voldoen aan een aantal kwaliteitscriteria. 
  • Train de docenten en mentoren op het gebied van welbevinden.

Wat kunnen leerlingen op hun leeftijd?

Het leerplankader 'sport, bewegen en een gezonde leefstijl' beschrijft voor diverse gezondheidsthema's wat leerlingen moeten weten, kunnen en doen. Gebruik dit leerplankader om uw eigen leerplan te structureren, keuzes te maken en om te zien wat leerlingen moeten kunnen en weten op hun leeftijd rond het thema Welbevinden.

2. Sociale omgeving/ ouderbetrokkenheid

Pubers hebben baat bij een ondersteunende sociale omgeving die duidelijke gedragsregels stelt, een klimaat schept waar pubers zich thuis en betrokken voelen en waar men met respect met elkaar omgaat.

 

Criteria om het vignet te behalen

  • De school betrekt de ouders van leerlingen als pedagogisch partner. 
  • De houding en vaardigheden van de docenten kenmerken zich door positief pedagogisch handelen, een ondersteunende houding, voorbeeldgedrag en verbindende relaties met leerlingen.
  • Binnen de school zijn de voorwaarden geschept en taken belegd op het gebied van psychosociaal welbevinden.

Tips

  • Maak samen met leerlingen afspraken over hoe ze met elkaar willen omgaan.
  • Ga met ouders het gesprek aan over wat school en ouders op het gebied van welbevinden en sociale veiligheid van elkaar kunnen verwachten.
  • Zoek voor informatie en ideeën samenwerking met partners zoals de GGD, CJG, sportverenigingen en culturele instellingen.

3. Signaleren

Bij een veilig en prettig klasse- en schoolklimaat gedijen leerlingen goed. Sommige leerlingen zijn kwetsbaarder dan anderen. Ze hebben een extra steuntje of extra zorg nodig om lekker in hun vel te zitten of om goed met hun leeftijdsgenoten en met volwassenen om te gaan. Een goed signaleringssysteem is dan ook belangrijk om deze leerlingen de juiste ondersteuning te kunnen geven.

 

Criterium om het vignet te behalen

De medewerkers van de school signaleren en handelen effectief bij signalen van psychosociale problemen van leerlingen op individueel en op groepsniveau. 

 

Tips

  • Onderzoek via de Jeugdmonitor, een schoolvragenlijst (SVL) of JGZ-spreekuren het sociaal-emotioneel welbevinden van leerlingen.
  • Een goede signalerings- en zorgstructuur bestaat minimaal uit een vertrouwenspersoon en een ZAT-team.
  • Maak voor zowel docenten, leerlingen als ouders een duidelijk zorgplan waarin staat wie betrokken is bij welke zorg en welke acties volgen op welke zorg.
  • Maak gebruik van een leerlingvolgsysteem voor de sociaal emotionele ontwikkeling van leerlingen en formuleer indien nodig doelen en acties op basis van de uitkomsten van het volgsysteem.
  • Zorg dat u als leerkracht signalen van psychosociale problemen of ongewenst gedrag (zoals pesten) serieus neemt en spreek binnen het team af hoe u als leerkracht handelt en wanneer en bij wie u hulp in kunt schakelen.
  • Stel een vertrouwens- of contactpersoon aan. Zicht op samenwerkingspartners is belangrijk. Stel een sociale kaart op. Lees meer over de sociale kaart
  • Zoek voor informatie en ideeën samenwerking met partners zoals de GGD, CJG, sportverenigingen en culturele instellingen.

Materialen

4. Beleid

Het werken aan welbevinden is een actief en continu proces. Het is belangrijk afspraken vast te leggen in het beleid.

 

Criteria om het vignet te behalen

  • De school heeft een gezamenlijk ontwikkelde en gekende visie, kernwaarden en afspraken op het gebied van welbevinden.
  • De school heeft inzicht in het welbevinden van leerlingen en medewerkers.
  • De school werkt continu en actief aan welbevinden, zodat het ingebed is in het pedagogisch handelen van de school.

Themacertificaat Welbevinden aanvragen

Om het themacertificaat aan te vragen, vult u de vragenlijst in via het online aanvraagsysteem. Om u voor te bereiden op de gestelde vragen, kunt u de vragenlijst in pdf-versie alvast inzien. Na het behalen van minimaal één themacertificaat mag uw school-locatie zich een Gezonde School noemen. Lees meer informatie over het vignet Gezonde School en bekijk het instructiefilmpje over het aanvraagproces.

Vraag het themacertificaat aan

De erkende Gezonde School-activiteiten en lespakketten vindt u in de zoektool met Gezonde School-activiteiten

Meer informatie

  • Het Trimbos-instituut en Pharos hebben het programma Welbevinden op School ontwikkeld dat basisscholen handvatten biedt voor een positieve sociaal emotionele ontwikkeling van kinderen. 
  • Het Nederlands Jeugdinstituut is het landelijke kennisinstituut voor jeugd- en opvoedingsvraagstukken.
  • Op Opvoeden.nl vindt u informatie en tips over allerlei onderwerpen die te maken hebben met opvoeden en opgroeien.

Ondersteuning 

De Gezonde School-adviseur van uw regionale GGD kan u helpen bij de uitvoering van activiteiten rond het thema Welbevinden en sociale veiligheid.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer