U bent hier

Werken aan Roken, alcohol- en drugspreventie

Jongeren bij fietsenrek

Door aandacht te besteden aan de preventie van roken, alcohol en drugs, levert uw school een belangrijke bijdrage aan de fysieke en mentale gezondheid van de leerlingen:

  • Leerlingen worden weerbaarder en zijn bijvoorbeeld beter bestand tegen groepsdruk.
  • Er is minder kans op schooluitval en de schoolprestaties nemen toe.
  • Uw school krijgt een positief imago door te werken aan dit gezondheidsthema.

Om de effectiviteit van de activiteiten op het thema Roken-, alcohol- en drugspreventie te vergroten, is het belangrijk om te werken aan de volgende pijlers:

  1. Educatie
  2. Signaleren 
  3. Schoolomgeving
  4. Beleid

Voor ieder van deze pijlers van de Gezonde School vindt u hieronder een beschrijving. Wilt u voor dit thema laten zien dat u voldoet aan al deze pijlers en daarmee ‘integraal’ werkt aan gezondheidsbevordering, dan kunt u het themacertificaat Roken-, alcohol- en drugspreventie van het vignet Gezonde School aanvragen.

Criteria om het vignet te behalen

  • A. uw school maakt in de les gebruik van erkende Gezonde School-activiteiten.
  • B. uw school besteedt in de lessen structureel* aandacht aan roken-, alcohol- en drugspreventie.
  • C. de onderwijsactiviteiten op het gebied van roken-, alcohol- en drugspreventie zijn vastgelegd.
  • D. de school biedt docenten bij- of nascholing op het gebied van roken-, alcohol- en drugspreventie.
  • E. de school informeert ouders over het lesprogramma rondom roken-, alcohol- en drugspreventie.

* niet-eenmalig

 

Wat kunnen leerlingen op hun leeftijd?

Het 'leerplankader gezonde leefstijl' beschrijft voor diverse gezondheidsthema's wat leerlingen moeten weten, kunnen en doen. Gebruik dit leerplankader om uw eigen leerplan te structureren, keuzes te maken en om te zien wat leerlingen moeten kunnen en weten op hun leeftijd rond het thema roken, alcohol en drugspreventie (genotmiddelen).

 

Voorbeeld: Frisse start

Frisse Start is een lesprogramma voor de brugklas waarin het stellen van een sociale norm centraal staat: roken, drinken en blowen is niet iets dat erbij hoort en de meeste leerlingen in de brugklas gebruiken ook niet. De bedoeling is om deze negatieve norm zo lang mogelijk vast te houden. Het lesprogramma sluit goed  aan op de overgang van de basisschool naar het voortgezet onderwijs.

Tip: De erkende Gezonde School-activiteiten en lespakketten vindt u in de zoektool met Gezonde School-activiteiten.

Het is belangrijk zorgvuldig om te gaan met signalen bij leerlingen die kunnen wijzen op (problematisch) gebruik van tabak, alcohol of drugs. Zorg dat uw medewerkers de signalen bij leerlingen kunnen herkennen en dat zij een gesprek kunnen aangaan met de leerling en eventueel de ouder(s).

 

Criteria om het vignet te behalen

  • A. Uw school heeft inzicht in hoe het met leerlingen gaat rondom roken-, alcohol- en drugsproblematiek. 
  • B. Schoolmedewerkers zijn getraind in het signaleren rondom roken-, alcohol- en drugsproblematiek.
  • C. Signalen rondom roken-, alcohol- en drugsproblematiek worden besproken in bestaand zorgteam van uw school of binnen een andere signalerings-, zorg- en verwijsstructuur.
  • D. Uw school informeert leerlingen en ouders bij wie ze terecht kunnen voor vragen /hulp rond roken-, alcohol- en drugsproblematiek en pakt signalen op.
  • E. Uw school betrekt andere organisaties bij het signaleren van roken-, alcohol- en drugsproblematiek.
  • F. Er is extra ondersteuning voor leerlingen die dit nodig hebben

Tip

Maak bijvoorbeeld gebruik van e-learning module ‘Signaleren van alcohol- en drugsgebruik’. Deze training richt zich primair op professionals die veel met jongeren werken, waaronder leerkrachten en docenten. De methode biedt handvatten om in gesprek te komen met de jongeren en leert hoe te handelen bij gesignaleerde problematiek.

Roken, alcohol en drugs zijn schadelijk. Zeker voor jonge mensen. Hoe jonger ze beginnen met middelengebruik, hoe groter de kans is dat zij later verslaafd raken. 
Daarom is het belangrijk dat ze zoveel mogelijk opgroeien in een middelenvrije omgeving. 

 

Rookvrije schoolactiviteiten

Voor uw school geldt dat het essentieel is dat uw school alle activiteiten die u vanuit school organiseert, rook-, alcohol- en drugsvrij houdt. Dit geldt voor zowel leerlingen als medewerkers en ouders. 

 

Informeer ouders

Ouders spelen een cruciale rol in het voorkomen van het gebruik van tabak, alcohol en drugs door hun kinderen. Daarom is het belangrijk dat uw school de ouders goed informeert en met hen communiceert over de thema’s tabak, alcohol en drugs.

 

Criteria om het vignet te behalen

  • A. Uw school draagt zorg voor een gezonde schoolomgeving rond roken-, alcohol- en drugspreventie: de school beschikt over een rookvrij schoolterrein en is alcoholvrij tijdens alle schoolactiviteiten.
  • B. Uw school betrekt leerlingen, ouders en medewerkers bij activiteiten rond roken-, alcohol- en drugspreventie.
  • C. Er zijn afspraken gemaakt over het gebruik van middelen door medewerkers tijdens schoolactiviteiten.  
  • D. Medewerkers geven het goede voorbeeld rond roken-, alcohol- en drugspreventie en gebruiken geen middelen op school.

Tips

  • Stel een rookvrij schoolterrein in. Kijk voor meer informatie op de pagina rookvrij schoolterrein
  • Rook niet in het zicht van leerlingen.
  • Geef met bordjes aan dat het schoolgebouw en -plein rookvrij zijn.
  • Stimuleer personeel om niet te roken, in elk geval niet onder schooltijd.
  • Geen alcohol tijdens schoolactiviteiten, zoals schoolfeesten en -reizen.
  • In de instructiefilm 'Hoe organiseer ik een alcoholvrij schoolfeest?' ziet u aan de hand van praktijkvoorbeelden hoe u een alcoholvrij schoolfeest kunt organiseren. 
  • Zorg bij schoolfeesten voor een leuk en lekker alcoholvrij alternatief door de leerlingen zelf alcoholvrije drankjes te laten maken. Kijk voor recepten op de website van Happy Drinks.
  • Organiseer voor het feest een wedstrijd ‘lekkerste recept voor een alcoholvrij drankje’ en reik op het feest een aantrekkelijke prijs uit.
  • In het filmpje 'Alcohol en het puberbrein' wordt uitgelegd wat alcohol met je hersenen doet. Dit kunt u gebruiken bij een ouderavond.

Op school zijn duidelijke regels nodig over het gebruik van tabak, alcohol of drugs. Het is belangrijk dat alle leerlingen, ouders en personeelsleden op school die regels kennen en weten wat er gebeurt bij overtreding. Dat bereikt een school met een goed genotmiddelenreglement. Besteed op school aandacht aan de risico’s van roken, alcohol en drugs en neem het thema structureel op in het schooljaarplan.

 

Voorbeelddocument: Huisregels omtrent genotmiddelen 

Het Carmel College Salland uit Raalte en het Valuascollege uit Venlo hebben het themacertificaat roken, alcohol en drugspreventie behaald. Hoe er op hun school wordt omgegaan met genotmiddelen is vastgelegd in beleid. 

 

Criteria om vignet te behalen

  • A. Roken-, alcohol- en drugspreventie maakt onderdeel uit van het schoolbeleid.
  • B. Leerlingen, medewerkers en ouders zijn betrokken bij de doelstellingen* rondom roken-, alcohol- en drugspreventie.
  • C. Uw school heeft gedragsregels over hoe zij wil bijdragen aan gezondheid en gezond gedrag rondom roken-, alcohol- en drugspreventie.
  • D. Uw school informeert leerlingen en ouders over het beleid en de gedragsregels.
  • E. Het beleid en de gedragsregels worden gehandhaafd en geëvalueerd. 
  • F. Uw school heeft de coördinatie van roken-, alcohol- en drugspreventie belegd.

*De doelstellingen komen voort uit het beleid

Themacertificaat Roken, alcohol- en drugspreventie aanvragen

Om het themacertificaat aan te vragen, vult u de vragenlijst in via het online aanvraagsysteem. Om u voor te bereiden op de gestelde vragen, kunt u de vragenlijst in pdf-versie alvast inzien. Na het behalen van minimaal één themacertificaat mag uw school-locatie zich een Gezonde School noemen. Lees meer informatie over het vignet Gezonde School en bekijk het instructiefilmpje over het aanvraagproces.

Vraag het themacertificaat aan

Tip

Binnen Gezonde School staan naast Roken, alcohol- en drugspreventie ook andere gezondheidsthema's centraal. Kijk eens bij de andere Gezonde School-thema's!

Meer informatie

  • De website Opvoeden.nl geeft informatie en tips over allerlei onderwerpen die te maken hebben met opvoeden en opgroeien.
  • Hoepakjijdataan.nl informeert ouders hoe zij hun opgroeiende kinderen kunnen helpen om weerbaar te  worden en goed om te gaan met verleidingen zoals Roken en Alcohol.
  • Alcoholinfo.nl van het Trimbos-instituut geeft informatie over alcoholgebruik.
  • Rokeninfo.nl van het Trimbos-instituut geeft informatie over roken.
  • Drugsinfo.nl van het Trimbos-instituut geeft informatie over drugsgebruik.

Ondersteuning

De Gezonde School-adviseur van uw regionale GGD kan u helpen bij de uitvoering van activiteiten rond het thema Roken-, alcohol- en drugspreventie.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer