Speciaal onderwijs

De meeste leerlingen op so-scholen hebben nog weinig interesse in roken en alcohol. Lesgeven daarover is dan ook niet nodig en kan zelfs averechts werken. Wilt u toch iets doen om leerlingen weerbaarder te maken tegen (toekomstige) verleidingen van roken en alcohol? Dan kunt u op een andere manier aandacht besteden aan educatie.

Versterk de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen

Bij leerlingen in de basisschoolleeftijd werkt het beter om de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen te versterken. Leerlingen leren dan bijvoorbeeld hoe ze lekker in hun vel kunnen zitten en weerbaarder worden tegen allerlei verleidingen. Dat kan helpen om problematisch gebruik van middelen zoals tabak en alcohol op latere leeftijd te voorkomen. Aan dat gebruik kunnen namelijk motieven voorafgaan zoals groepsdruk of erbij willen horen. Denk ook aan algemenere vaardigheden zoals zelfcontrole en problemen oplossen. Meer hierover leest u in de Richtlijnen verslavingspreventie binnen het onderwijs.


Voortgezet speciaal onderwijs

Weten uw leerlingen wat roken, alcohol en drugs met je doen? Hoe normaal vinden ze het om te roken of alcohol en drugs te gebruiken? En welke rol spelen de schoolmedewerkers, ouders en verzorgers hierin? Effectief werken aan roken, alcohol- en drugspreventie vraagt om aandacht voor educatie. Hoe pakt u dat aan?

 

Zet Gezonde School-activiteiten in

Maak in het lesprogramma gebruik van Gezonde School-activiteiten. Zo kunt u leerlingen inzicht geven: hoe gezond leven ze nou eigenlijk? Of laat leerlingen met elkaar afspreken om een half jaar niet te roken en leer uw leerlingen hoe ze nee kunnen zeggen tegen sommige verleidingen.

Tip: pas activiteiten aan

Kijk eerst of de Gezonde School-activiteiten voor het  speciaal onderwijs passen bij uw leerlingen. Is dit niet zo? Kijk dan bij de  vo activiteiten en pas deze aan door bijvoorbeeld onderdelen van lespakketten in te zetten.

Geef structureel aandacht aan roken, alcohol- en drugspreventie

Leerlingen zijn voortdurend in ontwikkeling en zodra ze 18 jaar of ouder zijn mogen ze legaal drinken, roken en zelfs drugs gebruiken. Het is daarom handig om onderwijsactiviteiten over roken, alcohol en drugs structureel aan bod te laten komen, zodat leerlingen goed voorbereid zijn. Dat kan bijvoorbeeld zo:

  • Neem lessen over roken, alcohol en drugs op in het curriculum en leg hierin uit in welke les wat behandeld wordt. Doe dit voor zowel de onderbouw als de bovenbouw.
  • Geef in de lessen in ieder geval aandacht aan vaardigheden die leerlingen nodig hebben om verleidingen te weerstaan. Denk aan het omgaan met groepsdruk of het uitoefenen van zelfcontrole. Gebruik hierbij de Richtlijnen verslavingspreventie binnen het onderwijs.
  • Neem onderwijsactiviteiten over roken, alcohol en drugs op in het schoolbeleid en geef er uitleg bij. Waarom worden ze uitgevoerd, wie is ervoor verantwoordelijk en in welke leerjaren vinden ze plaats.

Informeer ouders en verzorgers

Leerlingen die opeens thuiskomen met allerlei vragen over roken, alcohol of drugs kunnen ouders of verzorgers nog weleens verrassen. Informeer hen daarom over het lesprogramma. Zo zijn ze beter voorbereid. Bovendien spelen ze een belangrijke rol bij het voorkomen van roken of gebruiken van alcohol en drugs door hun kind en vinden de meeste ouders en verzorgers het belangrijk dat hun kind hier op school over leert. Informeren kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld via een nieuwsbrief, update via de mail of de schoolgids. Ook kunt u het bespreken tijdens ouderavonden en in de ouderraad of medezeggenschapsraad.

Train uw docenten

Hebben de docenten op uw school er vertrouwen in dat ze goed kunnen lesgeven over roken, alcohol en drugs? Lesgeven hierover vraagt om specifieke kennis en vaardigheden. Bied docenten daarom regelmatig de mogelijkheid tot bij- of nascholing. Neem contact op met een Gezonde School-adviseur of de lokale instelling voor verslavingszorg voor het aanbod.