Introductie

Roken en alcohol: voor kinderen zijn zulke verslavende middelen erg schadelijk. Hun brein is namelijk nog in ontwikkeling en daardoor extra kwetsbaar. Waar de meeste leerlingen op so-scholen gelukkig weinig interesse hebben in roken of alcohol, kan dit wel spelen in het vso. Daar wordt roken, blowen en drinken wel eens door leerlingen uitgeprobeerd. Dat kan leiden tot slechtere schoolprestaties, verzuim of schooluitval. Het is dus belangrijk om roken, drinken van alcohol en drugsgebruik door leerlingen zo veel mogelijk te voorkomen en te ontmoedigen. Hoe u dat voor elkaar krijgt? Door te werken aan SchoolomgevingSignaleren, Beleid en in het vso ook aan Educatie. Is uw school goed bezig, dan kunt u dat laten zien door het themacertificaat Roken en alcohol of Roken, alcohol- en drugspreventie te behalen.

Leeswijzer

Het thema Roken en alcohol speelt waarschijnlijk nog weinig bij leerlingen op so-scholen. Toch is het belangrijk om als so-school al aandacht te besteden aan een rook- en alcoholvrije omgeving, signalering en beleid. Voor leerlingen in het vso kan roken en alcohol maar ook drugsgebruik wel iets zijn waar zij zelf of in hun omgeving mee te maken hebben. Het wordt daarom aangeraden om in het vso naast de pijlers omgeving, signalering en beleid ook aandacht te besteden aan educatie. Per pijler geven we aan welke informatie voor so-scholen, vso-scholen of voor beide bedoeld is.

Wat kunt u doen om leerlingen te helpen?

SO: De meeste jonge leerlingen hebben een negatieve houding tegenover roken en alcohol, maar ze komen het gebruik ervan vaak tegen. Dat kan thuis zijn, op straat, online of op andere plekken. Daarom is het nuttig dat leerlingen deze negatieve houding vasthouden, zodat ze zo lang mogelijk wegblijven van tabak en alcohol. Zo kunt u helpen:

  • Neem een heldere visie op roken en alcohol op in het schoolbeleid.
  • Wees alert op problematisch middelengebruik, bijvoorbeeld in de omgeving, en schakel bij problemen op tijd hulp in. Laat het hele schoolteam meewerken aan het signaleren van problemen en zorgen.
  • Betrek ouders en verzorgers van leerlingen om het gebruik van verslavende middelen zo lang mogelijk uit te stellen en te voorkomen.
  • Versterk de sociaal-emotionele vaardigheden  van leerlingen door aan welbevinden te werken. Dat helpt om later minder snel verleid te worden door roken en alcohol.
  • Geef als medewerker samen met collega’s het goede voorbeeld. Stimuleer ouders dit ook te doen.

VSO: De ene leerling komt eerder in aanraking met sigaretten, alcohol of drugs dan de andere. Dat kan thuis of op straat gebeuren, maar ook op of rond school. Daarom is het nuttig dat de school leerlingen helpt om zo lang mogelijk af te blijven van verslavende middelen. En om ze te leren hoe ze hier verantwoord mee omgaan. Zo kunt u helpen:

  • Besteed in de lessen aandacht aan roken, alcohol en drugs en werk met leerlingen aan vaardigheden die helpen bij het weerstaan van verleidingen.
  • Neem een heldere visie op roken, alcohol en drugs op in het schoolbeleid.
  • Wees alert op problematisch middelengebruik en schakel bij problemen op tijd hulp in. Laat het hele schoolteam meewerken aan het signaleren van problemen en zorgen.
  • Betrek ouders en verzorgers van leerlingen om het gebruik van verslavende middelen zo lang mogelijk uit te stellen of te voorkomen.
  • Geef als medewerker samen met collega’s, ouders en verzorgers het goede voorbeeld.

Tip zoektool

Wilt u als vso-school aan de slag met lessen over roken, alcohol of drugs? Kijk voor informatie over Gezonde School-activiteiten bij Educatie, of bekijk het overzicht van alle activiteiten die geschikt zijn voor het so.

Aanpak en ondersteuning

Werk voor een effectieve aanpak aan Schoolomgeving, Signaleren en Beleid. Per pijler leest u wat er nodig is om de Gezonde School-aanpak toe te passen. In het vso kunt u ook werken aan Educatie. Voor leerlingen in de basisschoolleeftijd is dit nog niet nodig. Wilt u in het so toch lesgeven over roken en alcohol? Wat u in de lessen wel kunt doen leest u bij Educatie.

Wilt u hulp bij het uitvoeren van de Gezonde School-aanpak? Neem contact op met de Gezonde School-adviseur van uw regionale GGD voor advies en ondersteuning.

Themacertificaat Roken en alcohol aanvragen

Wilt u laten zien dat uw school op een goede manier werkt aan het voorkomen van roken en alcoholgebruik?Vraag dan als so-school het themacertificaat Roken en alcohol aan! Maak daarbij gebruik van de  poprimair onderwijs criteria. Vul hiervoor de vragenlijst in op Mijngezondeschool.nl.

Vraag als vso-school het themacertificaat Roken, alcohol- en drugspreventie aan! Maak daarbij gebruik van de vovoortgezet onderwijs criteria. Vul hiervoor de vragenlijst in op Mijngezondeschool.nl.

Bent u een so/vso-school kijk dan welke criteria het best bij uw school passen. Twijfelt u? Vraag dan advies aan uw Gezonde School-adviseur.

De criteria en vragenlijsten kunt u ook vooraf bekijken: voor het po en vo.

Knop om het themacertificaat aan te vragen

Heeft uw school minimaal één themacertificaat behaald? Dan mag uw school zich een Gezonde School noemen. Lees meer over het vignet Gezonde School en het aanvraagproces.

Ook handig

  • Helder op school helpt scholen aandacht te besteden aan het voorkomen van roken en alcoholgebruik.
  • Alcoholinfo.nl voor informatie over alcoholgebruik en de effecten daarvan.
  • Rokeninfo.nl voor informatie over roken en de effecten daarvan.
  • Drugsinfo.nl voor informatie over roken gericht op leerlingen.
  • Helderopvoeden.nl met opvoedtips voor ouders en verzorgers met pubers.
  • Opvoeden.nl geeft ouders en verzorgers informatie en tips.

 

Tip: Hoe gezond is uw school?

Benieuwd hoe uw school het doet op gebied van Roken en alcohol (en drugspreventie)? En waar u verder aan kunt werken? Doe de po of vo test Hoe gezond is jouw school?