Weet u wat er speelt in de digitale belevingswereld van leerlingen? En hoe het staat met hun mediagebruik? Weten medewerkers hoe ze leerlingen, ouders en verzorgers helpen bij een probleem rond mediagebruik? Leerlingen in het speciaal onderwijs zijn zich vaak niet of niet voldoende bewust van mogelijke risico’s bij het gebruik van media. Daardoor zijn zij kwetsbaarder in online contact. Effectief werken aan mediawijsheid vraagt om aandacht voor signalering. Hoe pakt u dat aan?

Toon interesse in het mediagebruik van leerlingen

Zijn of ontstaan er problemen door het mediagebruik van leerlingen? Het helpt om interesse te tonen in wat leerlingen online bezighoudt en hoe ze online met elkaar omgaan. Zo krijgt u eerder zicht op problemen, zoals gepest via apps, het zien en delen van beelden met extreem geweld of criminele activiteiten. Maar ook op concentratie- of slaapproblemen door mediagebruik. Laat mediawijsheid daarom regelmatig terugkomen in de les. Gebruik bijvoorbeeld het Jeugdjournaal of andere actualiteiten om het op een laagdrempelige manier over zulke onderwerpen te hebben. Laat ook aan ouders en verzorgers weten waar ze op kunnen letten en blijf met hen in gesprek om op tijd zorgwekkende situaties te kunnen signaleren.

Tip: raadpleeg Meldknop.nl bij problemen online

Heeft u een vraag over online misstanden bij leerlingen, zoals stalking, bedreiging of grooming? Meldknop.nl geeft advies over wat te doen en het doen van aangifte.

Zorg dat signalen worden opgepakt

Hoe zorgt u ervoor dat problemen door mediagebruik op tijd worden herkend en opgepakt? Dit kunt u doen:

  • Zorg voor inzicht in het online gedrag en mediagebruik van leerlingen. Houd hierbij het doel in de gaten: problemen voorkomen. De Gezonde School-adviseur kan hierbij helpen.
  • Zorg dat medewerkers signalen van problemen rond mediagebruik kunnen herkennen. Denk aan shaming, shame-sexting, afpersing, groepsdruk, uitsluiting en grooming, maar ook aan identiteitsdiefstel en gameverslaving. Bied medewerkers hiervoor trainingen aan, zodat ze onveilige (online) problemen kunnen herkennen en deze onderwerpen kunnen bespreken. En zorg voo
  • Maak heldere afspraken met het team. Wat gebeurt er als een medewerker een probleem signaleert? Is er een vertrouwenspersoon? Wie beantwoordt vragen, wie pakt signalen op en wanneer biedt de school hulp aan leerlingen, ouders en verzorgers? 
  • Bied hulp aan leerlingen en hun ouders en verzorgers. Denk hierbij aan de rol van het zorg- of ondersteuningsteam, ouder- en kindteams, de jeugdverpleegkundige, de jeugdarts en de politie. Zorg voor passende expertise bij online pesten, verslaving of seksueel misbruik. En denk aan het belang van aandacht voor zowel slachtoffer als dader als beiden leerlingen van de school zijn.
  • Leg afspraken vast in een zorgprotocol en zorg dat alle medewerkers de afspraken kennen.

Tip: zet Moti-4 in bij gameverslaving

Heeft u leerlingen (14 t/m 24 jaar) van wie het gamegedrag problematisch begint te worden, dan kan Moti-4 helpen. Moti-4 wordt uitgevoerd door een medewerker verslavingspreventie, met als doel: het gamegedrag terugdringen. Het is ook inzetbaar bij leerlingen die al kampen met gameverslaving.

Informeer leerlingen, ouders en verzorgers

Bij wie kunnen leerlingen, ouders en verzorgers terecht bij vragen over mediagebruik of als er online iets misgaat? En waar kunnen ze handige informatie vinden? Denk aan:

Het is handig om leerlingen, ouders en verzorgers te informeren over waar of bij wie ze terechtkunnen, ook als ze nog geen vragen hebben. Zo wordt de drempel om hulp te zoeken lager. Vermeld het daarom regelmatig tijdens de gesprekken en ouderavonden, neem het op in de schoolgids en vermeld het duidelijk op de schoolwebsite en het leerlingen- en ouderportaal.

Leerlingen zitten samen achter de computer