Energiedrankjes en snacks

Energiedrankjes en snacks

Energiedrankjes zijn populair onder de jeugd vanwege de smaak en het oppeppende effect, maar ze zijn geen gezonde keuze. In energiedrankjes zitten veel calorieën door de aanwezigheid van suikers. Energiedranken zorgen niet voor meer energie, maar de stoffen cafeïne en taurine zorgen voor een oppeppend effect. Mogelijke negatieve effecten van energiedranken kunnen hyperactiviteit, moeilijk kunnen slapen, rusteloosheid en vermoeidheid zijn. Energiedrankjes zijn niet goed voor het gebit vanwege de hoeveelheid suikers en zuren. Voor jongeren onder de 13 jaar wordt het afgeraden om cafeïnerijke drankjes, zoals energiedrankjes te gebruiken (Encyclopedie Energiedrankjes, Voedingscentrum, 2018).

Een voedingspatroon met veel snacks bevat weinig vezels, vitaminen en mineralen. Dit kan leiden tot verschillende lichamelijk klachten. Jongeren kunnen hierdoor niet goed in hun vel zitten, wat zich kan uiten in onrustig en druk gedrag of vermoeidheid en lusteloosheid. Dit kan de schoolprestaties negatief beïnvloeden. Daarnaast kan veel snacken bijdragen aan het ontstaan van overgewicht. Dit heeft ernstige gevolgen voor de gezondheid.

Gezondere voedselkeuzes

Gezondere voedselkeuzes

De Schijf van Vijf van het Voedingscentrum helpt om gezonde keuzes te maken. Als kinderen eten volgens de richtlijnen van deze Schijf van Vijf, is het geen probleem als je af en toe iets buiten de Schijf van Vijf eet. Mits dit niet te vaak en te veel gebeurt. Ook is het belangrijk om suikerhoudende dranken te beperken. Een goed alternatief is water of thee zonder suiker. Kinderen hebben vaak wat meer voeding nodig dan volwassenen, zeker als ze in een groeispurt zitten. De beste keuzes bij extra trek zijn fruit, groente en (volkoren)brood.

De omgeving is medebepalend voor de voedselkeuzes die worden gemaakt. Het maken van gezondere keuzes is makkelijker in een omgeving waar deze volop vertegenwoordigd zijn. De inrichters van de omgeving zoals cateraars, detailhandel of overheid, spelen hierbij een belangrijke rol. Naast beschikbaarheid en verleidingen vanuit de omgeving spelen ook kennis over voeding, praktische voedselvaardigheden, (psycho)sociale en culturele factoren een rol bij het dagelijks maken van voedselkeuzes. Een aanpak waarbij je op meerdere pijlers inzet, geeft de meeste kans op een gezonder voedselpatroon onder de jeugd.

In 2015 heeft de Gezondheidsraad (een onafhankelijk wetenschappelijk adviesorgaan dat als taak heeft om de regering en het parlement gevraagd en ongevraagd te adviseren op het gebied van volksgezondheid) de actuele stand van de wetenschap over de relatie tussen voeding en chronische ziekten op een rij gezet en vertaald in aanbevelingen voor een gezond voedingspatroon. Dit zijn de Richtlijnen goede voeding 2015. Het Voedingscentrum vertaalt de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad naar de Richtlijnen Schijf van Vijf en houdt daarbij ook rekening met de voedingsnormen. De Richtlijnen Schijf van Vijf zijn de basis van alle adviezen van het Voedingscentrum. De vertaling van deze richtlijnen naar de Schijf van Vijf levert naast gezondheidswinst ook gemiddeld een voedingspatroon met lagere milieudruk op.

Kinderen en overgewicht

Kinderen en overgewicht

In Nederland is gemiddeld één op de zeven kinderen (13,6%) te zwaar en in achterstandswijken kan dit oplopen tot één op de drie kinderen (33,3%). Kinderen met overgewicht zijn minder fit dan hun leeftijdsgenoten, worden vaker gepest en krijgen later vaak te maken met problemen rond hun gezondheid, zoals gewrichtsklachten en diabetes. Ook slechtere leerprestaties zijn gerelateerd aan overgewicht.

Als u zich zorgen maakt om een leerling, bespreek dit dan met de leerling en verwijs naar de jeugdverpleegkundige of jeugdarts. Zij kunnen de leerlingen de juiste ondersteuning bieden en hulp inschakelen als dat nodig is.

Het ontbijt levert een belangrijke bijdrage aan voedingsstoffen die jeugdigen nodig hebben. Ook is ontbijten belangrijk voor voldoende energie en een goede concentratie in de klas. Wanneer een kind niet ontbijt, wordt dit vaak later op de ochtend gecompenseerd met snoep en snacks. Dit levert veel calorieën maar weinig vitaminen en mineralen. Vaak ontstaat door het eten van snoep en snacks sneller weer een hongergevoel waardoor kinderen meer calorieën op een dag binnenkrijgen dan ze nodig hebben. Het overslaan van het ontbijt is daarom een risicofactor voor het ontwikkelen van overgewicht.

Duurzaamheid

Duurzaamheid

Het voedselpatroon heeft zowel invloed op de gezondheid als op de milieudruk. Eten belast het klimaat, door energiegebruik en de uitstoot van broeikasgassen. Voor de productie is bovendien een groot deel van het beschikbare land en water nodig. Het produceren van voedsel brengt milieuproblemen met zich mee, zoals mestoverschot en overbevissing.

Als school kun je op veel manieren bijdragen aan het verbeteren van kennis en vaardigheden van kinderen rond voeding. Denk niet alleen aan het inzetten van lespakketten, maar ook aan bezoek van boerderijen en supermarkten, gastlessen, schooltuinen en kookactiviteiten. Zo laat de school zien dat voeding niet alleen een directe impact heeft op de gezondheid, maar maakt de leerling ook bewust van de impact op het milieu. Bekijk nog meer tips op de website van het Voedingscentrum.

Samenwerken

Samenwerken

Draagvlak creëren bij je eigen medewerkers, ouders en leerlingen is erg belangrijk bij het maken van een voedingsbeleid. Door iedereen er vanaf het begin bij te betrekken, zorg je ervoor dat het beter uitgedragen wordt. Ook is het goed om te vertellen waarom jullie een voedingsbeleid hebben opgesteld. Beslissingen worden dan eerder en gemakkelijker doorgevoerd en de kans dat je op weerstand stuit is minder groot. Laat collega's bijvoorbeeld meepraten tijdens een lerarenvergadering, stuur een enquête naar ouders, vraag ze om input per mail en hang een ideeënbox op. Lees hier hoe je gezamenlijk stappen kunt zetten.

Door de visie van uw school over gezond eten en drinken vast te leggen in het schoolbeleid, verankert de school gezond eten en drinken binnen de school. Het voorbeeld voedingsbeleid van het Voedingscentrum kan als basis gebruikt worden voor het nieuwe beleid ten aanzien van de pauzehap, de lunch, drinken en trakteren. Het biedt ouders inspiratie en geeft concrete handvatten.