U bent hier

Werken aan Welbevinden

Foto leerkracht in gesprek met leerlingen

In de Wet Sociale veiligheid hebben schoolbesturen een vergaande inspanningsverplichting gekregen om een sociaal veilige schoolomgeving te realiseren. In de wet zijn de volgende drie verplichtingen vastgelegd:

  • De school voert een sociaal veiligheidsbeleid;
  • Er is op school een persoon met de volgende taken: coördinatie van beleid ten aanzien van pesten en aanspreekpunt in het kader van pesten;
  • Er is een monitoringsysteem m.b.t. de sociale veiligheid van leerlingen op school. Het monitoren gebeurt met een instrument dat een actueel beeld geeft.

Om de effectiviteit van de activiteiten die u op het thema Welbevinden gaat uitvoeren te vergroten is het belangrijk om voor dit thema te werken via de volgende pijlers:

  1. Gezondheidseducatie
  2. Fysieke en sociale omgeving
  3. Signaleren
  4. Beleid

Voor ieder van deze pijlers van de Gezonde School vindt u hieronder een beschrijving. Wilt u voor het thema Welbevinden laten zien dat u voldoet aan al deze pijlers en daarmee ‘integraal’ werkt aan gezondheidsbevordering, dan kunt u het themacertificaat Welbevinden van het vignet Gezonde School aanvragen.

1. Gezondheidseducatie

Criterium om het vignet te behalen

  • De school heeft een preventieve en school brede aanpak op het gebied van welbevinden, gericht op leerlingen.

Tips

  • Ga naar het overzicht met Gezonde School-activiteiten voor het vinden van lesprogramma’s. Professionals uit de praktijk stelden vast dat deze programma’s voldoen aan een aantal kwaliteitscriteria. 
  • Train de docenten en mentoren op het gebied van welbevinden, sociale veiligheid en het omgaan met grensoverschrijdend gedrag.

Wat kunnen leerlingen op hun leeftijd?

Het leerplankader 'sport, bewegen en een gezonde leefstijl' beschrijft voor diverse gezondheidsthema's wat leerlingen moeten weten, kunnen en doen. Gebruik dit leerplankader om uw eigen leerplan te structureren, keuzes te maken en om te zien wat leerlingen moeten kunnen en weten op hun leeftijd rond het thema Welbevinden.

 

Voorbeeld: Vermindering conflicten 

Basisschool De Griffel uit Almelo: 'Als kinderen niet gezond zijn en niet lekker in hun vel zitten, dan komt er geen kennis binnen'. Daarom gebruiken ze het Programma Alternatieve Denkstrategieën. 'We hopen dat conflicten daardoor afnemen' vertelt leerkracht Petra Beuvink. 'Leerkrachten kunnen zich dan concentreren op hun belangrijkste taak, lesgeven. Al is het voor kinderen natuurlijk ook heel belangrijk te leren hoe conflicten op te lossen'.   

2. Fysieke en sociale omgeving

Kinderen ontwikkelen zich het beste binnen een positief school klimaat en een goede sfeer in de klas. Het bevorderen van een gezonde sociaal-emotionele ontwikkeling bestaat uit een wisselwerking tussen de omgeving en het gedrag van de kinderen en medewerkers. Een positieve en ondersteunende houding, voorbeeldgedrag en verbindende relaties met leerlingen zijn hierbij sleutelwoorden.

 

1. Fysieke omgeving

Criteria om het vignet te behalen

  • De houding en vaardigheden van de leerkrachten kenmerken zich door positief pedagogisch handelen, een ondersteunende houding, voorbeeldgedrag en verbindende relaties met leerlingen.
  • Binnen de school zijn de voorwaarden geschept en taken belegd op het gebied van sociaal-emtioneel welbevinden.
  • De school betrekt de ouders van leerlingen als pedagogisch partner. 

Materialen

  • Informatieblad Groepsdynamica in de klas (externe link)
  • Boekje: Gewoon homo op de basisschool (externe link)
  • Modelgedragscode voor onderwijspersoneel

2. Sociale omgeving / ouderbetrokkenheid

Criterium om het vignet te behalen

De school betrekt de ouders van leerlingen als pedagogisch partner.

 

Tips

  • Betrek ouders bij de visie, het beleid en de regels op het gebied van welbevinden. Ga met ouders het gesprek aan over wat school en ouders op het gebied van welbevinden van elkaar kunnen verwachten. 
  • Geef informatie over dit onderwerp in de schoolgids of via de website, of tijdens een ouderbijeenkomst over een aan het thema gerelateerd onderwerp. 
  • Bekijk het Draaiboek: ouderavond over pesten

    3. Signaleren

    De wet Sociale Veiligheid stelt dat de school een monitoringsysteem heeft om de sociale veiligheid op school te monitoren.

     

    Criterium om het vignet te behalen

    De medewerkers van de school signaleren en handelen effectief bij signalen van sociaal-emotionele problemen van leerlingen en op groepsniveau.

     

    Tips

    • Zorg dat u als leerkracht signalen van pesten of ander ongewenst gedrag serieus neemt en spreek binnen het team af hoe u als leerkracht ter plekke handelt.
    • Maak gebruik van een leerlingvolgsysteem voor de sociaal emotionele ontwikkeling.
    • Stel een vertrouwens- of contactpersoon aan en zorg dat er een aanspreekpunt is voor ouders en leerlingen in het kader van pesten.
    • Werk zo nodig samen met externe partners zoals jeugdgezondheidszorg.

      Materialen

      4. Beleid

      Het werken aan welbevinden is een actief en continu proces. Het is daarom belangrijk afspraken vast te leggen in het beleid.

       

      Criteria om het vignet te behalen

      • De school heeft een gezamenlijk ontwikkelde en gekende visie, kernwaarden en afspraken op het gebied van welbevinden.
      • De school heeft inzicht in het welbevinden van leerlingen en medewerkers.
      • De school werkt continu en actief aan welbevinden, zodat het ingebed is in het pedagogisch handelen.

      Materialen

      Themacertificaat Welbevinden aanvragen

      Om het themacertificaat aan te vragen, vult u de vragenlijst in via het online aanvraagsysteem.
      Om u voor te bereiden op de gestelde vragen, kunt u hier de vragenlijst in pdf-versie alvast inzien. 

      Na het behalen van minimaal één themacertificaat mag uw school-locatie zich een Gezonde School noemen. Lees meer informatie over het vignet Gezonde School en bekijk het instructiefilmpje over het aanvraagproces.

      Vraag het themacertificaat aan

      De erkende Gezonde School-activiteiten en lespakketten vindt u in de zoektool met Gezonde School-activiteiten

      Meer informatie

      • Pharos zet haar kennis en expertise in bij het terugdringen van gezondheidsachterstanden en bij het verbeteren van de kwaliteit en effectiviteit van de zorg en preventie van kwetsbare groepen. 
      • Stichting School & veiligheid ondersteunt scholen bij het bevorderen van een sociaal veilig klimaat.
      • Het Nederlands Jeugdinstituut is het landelijke kennisinstituut voor jeugd- en opvoedingsvraagstukken.
      • Op Opvoeden.nl vindt u informatie en tips over onderwerpen die te maken hebben met opvoeden en opgroeien.

      Ondersteuning

      De Gezonde School-adviseur van uw regionale GGD kan u helpen bij de uitvoering van activiteiten rond het thema Welbevinden.

      Ook gevonden

      Afdrukken:

      Via printer