U bent hier

Werken aan Roken, alcohol, drugs en gehoorschade

Het thema Roken, alcohol, drugs en gehoorschade gaat over het voorkomen van roken, alcohol- en drugsgebruik en gehoorschade van zowel studenten als schoolpersoneel. Denk hierbij aan specifieke lespakketten, signalering van studenten met problematisch middelengebruik, afspraken tijdens feestjes en het betrekken van ouders bij deze thema’s. Het gebruik van alcohol en drugs brengt aanzienlijke gezondheidsrisico’s met zich mee. Daarnaast hebben deze middelen een ontremmende werking op het gedrag van jongeren, waardoor ze eerder geneigd zijn risicovol gedrag te vertonen.

Om de effectiviteit van de activiteiten op het thema Roken, alcohol, drugs en gehoorschade te vergroten is het belangrijk om aan de volgende pijlers te werken:

  1. Gezondheidseducatie
  2. Fysieke en sociale omgeving
  3. Signaleren
  4. Beleid

Voor ieder van deze pijlers van  Gezonde School vindt u hieronder een beschrijving. Wilt u voor Roken, alcohol, drugs en gehoorschade laten zien dat u voldoet aan al deze pijlers en daarmee ‘integraal’ werkt aan gezondheidsbevordering? Dan kunt u het themacertificaat van het vignet Gezonde School aanvragen.

1. Gezondheidseducatie

Criteria om het vignet te behalen

  • De locatie voert een lesaanbod of lespakket uit voor de thema’s roken, alcohol en drugs. Voor scholen die aandacht willen schenken aan preventie van middelengebruik is er bijvoorbeeld het preventieprogramma: De Gezonde School en Genotmiddelen.
  • De locatie voert een lespakket uit met het thema gehoorschade. Voor het thema gehoorschade is er bijvoorbeeld de website www.oorcheck.nl.

Tips

  • Besteed op school aandacht aan de risico’s van roken, alcohol en drugs. Neem het thema structureel op in het schooljaarplan
  • Er bestaat een groot en divers aanbod van lesprogramma’s en trainingen rondom Roken, alcohol, drugs en gehoorschade. Ga hiervoor naar de database met Gezonde School-activiteiten. Hierin staan programma’s waarvan professionals uit de praktijk hebben vastgesteld dat ze voldoen aan kwaliteitscriteria.
  • Voor studenten is een e-learning programma beschikbaar gericht op roken, drinken en drugsgebruik. De GGD en de regionale instelling voor verslavingszorg kan een school ondersteunen op deze drie thema’s.

Wat kunnen studenten op hun leeftijd?

Het leerplankader Sport, bewegen en een gezonde leefstijl beschrijft voor diverse gezondheidsthema's wat jongeren moeten weten, kunnen en doen. Gebruik dit leerplankader om uw eigen leerplan te structureren, keuzes  te maken en om te zien wat studenten moeten kunnen en weten op hun leeftijd rond de preventie van middelengebruik.

 

Voorbeeld: Materialen voor een rookvrij schoolterrein

Bijna 50% van de toekomstige rokers heeft de eerste rookervaring op een schoolterrein. Een rookvrij schoolterrein is van essentieel belang. Ga met deze materialen aan de slag om een rookvrij schoolterrein te creëren.

2. Fysieke en sociale omgeving

Criteria om het vignet te behalen

  • De locatie hanteert een alcohol- en rookbeleid bij niet-locatiegebonden activiteiten (zoals een excursie). De wet geldt hierbij onverkort (geen alcohol schenken tot 18 jaar). Het beleid geldt voor zowel studenten als voor medewerkers en ouders in het bijzijn van studenten. De regels zijn vastgelegd in het schoolreglement. Meer informatie over het opstellen van regels over roken en drinken.
  • De locatie betrekt ouders tijdig bij dreigende uitval en (gezondheids-) problemen van een student als gevolg van het gebruik van middelen. In het schoolbeleid staat opgenomen hoe en op welk moment de locatie ouders betrekt.

Tips

Stimuleer een middelenvrije-omgeving door:

  • Het opnemen van regels over roken, alcohol- en drugsgebruik in het schoolreglement. Deze regels dienen zowel voor studenten als medewerkers te gelden.
  • Alcoholvrije feesten te organiseren.
  • Blaastesten te gebruiken voorafgaande een schoolfeest om indrinkers te weren.
  • Geen alcohol te verkopen in de kantine.
  • Geen alcohol te schenken/ drinken op buitenschoolse activiteiten zoals receptie, werkweken, excursies etc.
  • Regels over dealen op te nemen in het genotmiddelenreglement.
  • Preventieve controles op school. Bijvoorbeeld bij de garderobes, de toiletruimtes of het fietsenhok.
  • Een voorbeeldreglement krijgt u via de instelling voor verslavingszorg of instelling voor verslavingszorg of GGD. Zorg dat docenten, ouders en medewerkers de inhoud kennen. Stel het aan de orde tijdens open dagen, ouderbijeenkomsten en bij de introductie van het nieuwe schooljaar.
  • De regionale instelling voor verslavingszorg of GGD kan u helpen bij zorgen over studenten waarbij het vermoeden is dat er om problematisch middelengebruik aan de orde is.

Help jongeren gehoorschade te voorkomen:

  • Houd het geluid tijdens schoolfeesten en andere evenementen op maximaal 88 decibel (dB). Het risico op gehoorschade is bij dit volume beperkt. Het geluid wordt gemeten met een decibelmeter of evt. een decibelapp.
  • Houd studenten op afstand van de boxen. Zorg er voor dat studenten op minstens 2 meter afstand van de box blijven. Bijvoorbeeld door een hek te plaatsen rondom de boxen.
  • Wijs studenten op het periodiek doen van een (online) gehoortest, zoals de Oorcheck.

3. Signaleren

Criteria om het vignet te behalen

  • In het schoolbeleid staat omschreven dat medewerkers minimaal de E-learning vroeg signalering moeten volgen of maximaal twee jaar geleden een voorlichting over middelen van de lokale instelling voor verslavingszorg hebben bijgewoond, www.middelenkennis.nl. 
  • In het schoolbeleid is opgenomen dat medewerkers die werkzaam zijn in de zorgstructuur aanvullend een vervolgcursus volgen. De cursus is opgenomen in het Persoonlijk Ontwikkelplan van medewerkers.
  • Er is contact met de lokale instelling voor verslavingszorg waarmee afspraken gemaakt zijn over verwijzing.
  • De lokale instelling voor verslavingszorg maakt structureel/op afroep deel uit van het ZAT.
  • De locatie gaat periodiek na hoe het is gesteld met de gezondheid van studenten op het gebied van het gehoor, en risicogedrag ten aanzien van gehoorschade.
    Hiervoor kan de locatie de module ‘Gehoor & Muziek’ van Testjeleefstijl nu gebruiken.

Tips

Voor een school is het belangrijk zorgvuldig om te gaan met signalen bij studenten die kunnen wijzen op (problematisch) gebruik van tabak, alcohol of drugs. Wat is er nodig om goed te kunnen signaleren?

  • Vroegtijdige signalering van studenten die (overmatig) middelen gebruiken (door bijvoorbeeld mentor of schoolloopbaanbegeleider), kan verslaving helpen voorkomen.
  • Informeer de betreffende student over de mogelijke gevolgen van middelengebruik.
  • Verwijs hen eventueel naar hulp bij het stoppen met roken, drinken en/of blowen.
  • Het Trimbos-instituut biedt e-learning modules voor het signaleren van alcohol en drugs. Er is een basiscursus voor alle medewerkers in het mbo en een verdiepende cursus voor zorgpersoneel
  • Zorg voor een heldere zorgstructuur. Duidelijkheid over vroeg signalering en goede verbindingen met externe deskundigen zijn daarbij essentieel.
  • Korte lijnen met de verslavingszorg maken het mogelijk adequaat te reageren op signalen, zodat eventueel tijdig hulpverlening kan worden ingezet.

4. Beleid

Criteria om het vignet te behalen

  • De locatie heeft vastgestelde regels over het gebruik van genotmiddelen die gelden voor studenten en medewerkers.
    De school heeft of werkt aan een rookvrij schoolterrein
  • De locatie heeft vastgelegd dat studenten, medewerkers en ouders tijdens schooltijd, evenementen en ouderavonden op school niet roken en geen/gematigd alcohol drinken. Zie voor gematigd alcoholgebruik het drinkadvies op op Alcoholinfo.nl.
    Uw locatie kan er ook voor kiezen om alle evenementen (en eventuele) ouderavonden rook- en alcoholvrij te houden, ongeacht of er studenten bij aanwezig zijn. Meer informatie over het opstellen van regels over roken en drinken, vindt u op De Gezonde School en Genotmiddelen.
  • De locatie heeft vastgelegd hoe deze het rook- en alcoholbeleid handhaaft
    U kunt hierbij denken aan: wie controleert of de regels nageleefd worden? Wat gebeurt er bij overtreding van de regels? Hoe worden nieuwe medewerkers en studenten geïnformeerd over het rook- en alcoholbeleid?
  • De locatie heeft vastgelegd dat er tijdens schoolfeesten en andere evenementen een maximum geluidsniveau van 88 decibel (dB) wordt gehanteerd, en dat er oordoppen (minimale demping van 15 dB en bij voorkeur met een muziekfilter) beschikbaar zijn voor studenten.
    Hierdoor is voor alle partijen (studenten, medewerkers, ouders) duidelijk wat het beleid is voor het organiseren van een schoolfeest, zoals de voorwaarden voor een DJ/band.

Themacertificaat Roken, alcohol, drugs en gehoorschade aanvragen

Om het themacertificaat Roken, alcohol, drugs en gehoorschade aan te vragen, vult u de vragenlijst in via het online aanvraagsysteem. Om u voor te bereiden op de gestelde vragen, kunt u de vragenlijst in pdf alvast inzien. 

Na het behalen van minimaal één themacertificaat mag uw school-locatie zich een Gezonde School noemenLees meer informatie over het vignet Gezonde School en bekijk het instructiefilmpje over het aanvraagproces.

Vraag het themacertifcaat aan. 

De erkende Gezonde School-activiteiten en lespakketten vindt u in de zoektool met Gezonde School-activiteiten.

Voorbeeld: Gehoorvriendelijke schoolfeesten

Langdurige blootstelling aan (te) hard geluid kan blijvende schade aan het gehoor veroorzaken, zoals oorsuizen (tinnitus) en gehoorverlies. Omdat gehoorschade door hard geluid niet te genezen is, is preventie van groot belang. DeBesteSchoolfeesten zet zich ervoor in dat studenten op een ‘gehoorveilige’ manier kunnen genieten van muziek tijdens een schoolfeest, terwijl de beleving 100% blijft. Lees meer over deze gehoorvriendelijke schoolfeesten.

Meer informatie

  • Dgsg.nl (De gezonde school en genotmiddelen) is door het Trimbos-instituut ontwikkeld voor scholen die aandacht willen schenken aan de preventie van alcohol, tabak en drugs.
  • Alcoholinfo.nl van het Trimbos-instituut geeft informatie over alcoholgebruik.
  • Rokeninfo.nl van het Trimbos-instituut  geeft informatie over roken.
  • Drugsinfo.nl van het Trimbos-instituut geeft informatie over drugsgebruik.
  • Oorcheck.nl geeft informatie over gehoorschade en biedt de mogelijkheid van een test.

Ondersteuning

De Gezonde School-adviseur van uw regionale GGD kan u helpen bij de uitvoering van activiteiten rond het thema Roken, alcohol, drugspreventie en gehoorschade.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer